Yên Tử Cư Sĩ Trần Đại Sỹ

ANH HÙNG ĐÔNG A DỰNG CỜ B̀NH MÔNG

HỒI 1

 

Ba cuộc chiến thắng Mông-cổ

Ba cuộc b́nh Mông tộc Việt

Một đoạn ngắn gia phả họ Trần

Thư tịch về Mông-cổ

Quyển I

Quyển II

Quyển III

Quyển IV

Quyển V

 

 

In ra

QUYỂN I

 

 

Từ rừng núi miền Đông Hoa-kỳ xa xôi...


nói về tổ tiên anh hùng

 

Nh́n người trẻ hôm nay, mà hy vọng ngày mai.

Câu chuyện bắt đầu vào lúc hoàng hôn ngày 31 tháng 8 năm 1996, tại một căn nhà bằng gỗ nằm trong rừng, ngoại ô thành phố Louisville, tiểu bang Tennesse, Đông-Nam Hoa-kỳ. Căn nhà này là một  trong hơn trăm trại được dùng làm trại hè Về-nguồn, mang tên thánh Gióng tức Phù-Đổng thiên vương. Đây là khu rừng, mà người ta đă khử cỏ độc, làm đường đi, dựng  trại bằng gỗ thô sơ; lại bắt điện, ống dẫn nước, hơi đốt, điện thoại... để cho những người thích sống với thiên nhiên, có nơi nghỉ ngơi.

Ngồi xung quanh tôi, gồm mười tám người, lớn nhất ba mươi mốt tuổi, nhỏ nhất mười bảy tuổi. Họ là một nhóm nhỏ trong số 450 người trẻ Việt, từ 11 tiểu bang tụ về. Có người gọi tôi là thầy, có người gọi tôi là bác. Trong gần năm trăm người trẻ ấy, hầu như họ đều là tinh hoa của tộc Việt trên đất Hoa-kỳ. Tŕnh độ cao nhất Ph.D, bác sĩ y khoa, dược sĩ, tŕnh độ thấp nhất là năm cuối cùng bậc trung học. Dưới con mắt tôi, tương lai, một số trong những người này sẽ là tinh hoa của Hoa-kỳ, và biết đâu lại có những tinh hoa nhân loại? Chỉ gặp nhau có mấy ngày, mà t́nh yêu giữa tôi và họ nảy sinh. Nói truyện với họ, tôi không phải giữ ǵn, ư tứ. Họ nói với tôi như nói với cha, với anh. Tôi yêu họ như đức Thích-Ca, như chúa Giê-su, như Khổng-tử yêu đệ tử. Họ kính tôi như người trên trong gia tộc. Giữa chúng tôi : Người lớn tuổi muốn đem tất cả hiểu biết của ḿnh cho người trẻ. Người trẻ muốn t́m ở người đi trước những ǵ ḿnh chưa có hay không có.

  Những người trẻ ấy : Họ tuy sinh ở đất Việt, hưởng thụ văn hóa Việt, nói tiếng Việt; nhưng hoàn cảnh đưa họ vào một cuộc sống mới, nói một ngôn ngữ mới, hưởng một nền giáo dục mới, hành động trong một văn hóa mới. Họ tụ hội nhau bốn ngày, để nối thâm t́nh trong nguồn gốc con Rồng, cháu Tiên; để t́m hiểu thêm về nguồn gốc ḿnh: để biết thêm về năm ngàn năm văn hóa của tộc Việt.

  Tôi là người khách duy nhất đến từ Paris. Khác với họ, tôi đă trải qua tất cả những thăng trầm lịch sử tộc Việt trong năm mươi năm dài mà đất nước rung động. Qua mấy chục năm nghiên cứu lịch sử, tôi ngẫm ra rằng, tinh hoa của các vĩ nhân Việt hầu như đều phát tiết từ thời c̣n trẻ; t́nh yêu dân tộc, t́nh yêu đất nước đều biểu hiện ra rất sớm. Tôi nh́n những người trẻ xung quanh tôi với những hy vọng...ước vọng...Tất cả các trại viên đều lễ độ với người lớn, dĩ nhiên với tôi. Họ gọi tôi bằng bác,  hoặc bằng thầy.

  Một người hỏi tôi:

  - Thưa thầy, tại sao thầy lại dùng danh từ Tiêu-sơn để chỉ triều Lư, và danh từ Đông-a để chỉ triều Trần?

  - Huyền sử nói rằng, nhờ ngôi mộ ông thân sinh ra vua Lư Thái-tổ táng vào thế đất linh ở núi Tiêu-sơn, mà họ Lư làm vua trong hơn hai trăm năm. V́ vậy các văn gia thường dùng chữ Tiêu-sơn để chỉ triều Lư, để chỉ thời gian họ Lư làm vua. Cũng tương tự, người ta dùng chữ Đông-a để chỉ triều Trần, thời gian họ Trần làm vua; v́ trong Hán-tự, đông  với chữ a  ghép lại thành chữ Trần.

  Một người khác hỏi tôi:

  - Cháu đă đọc bộ Nam-quốc sơn-hà của bác, thuật chiến công hiển hách nhất của tộc Việt; ban năy bác nói rằng, sau giai đoạn cực thịnh này, th́ triều Lư sẽ tàn và triều Trần bắt đầu. Thưa bác, ai đă làm cho triều Lư suy tàn, và suy tàn từ bao giờ?

  Tôi nhắm mắt lại để nhớ những ǵ đă đọc, rồi khoan thai kể ...

HỒI THỨ NHẤT

Nguồn Gốc Họ Trần

 

  Trời trấn Thiên-trường, vào tiết tháng chạp, đang mưa phùn, gió bấc, lạnh buốt, cái lạnh xé da, cắt thịt; tự nhiên mây quang, mưa tạnh, nắng chói chang, ấm áp. Dân chúng đổ xô ra đường, người người chen nhau; xe, ngựa tấp nập, để sắm tết.

  Từ trong một trang trại lớn, ba người đàn ông, một già, hai trung niên khoan thai rảo bước, ngắm nh́n dân chúng. Mỗi người dân gặp ba người đều cung cung, kính kính chắp tay chào:

  - Kính chào Trần lăo, nhị thiếu tiên sinh.

  - Thưa ba tiên sinh.

  - Kính cụ ạ! Kính hai ông ạ.

  Ba người cứ phải luôn luôn đáp lễ. Có người ba vị chỉ chào lại rồi đi. Cũng có người, ba vị hỏi thăm đôi điều:

  - Thế nào cụ lễ Ôn, vụ mùa năm nay mấy mẫu nếp của cụ trúng to. Cụ vui ḷng chứ?

  - Đa tạ Trần lăo tiên sinh. Nhờ lăo tiên sinh cho mượn không mười công trâu cùng cho tiền mua mấy chục gánh phân, nên mới trúng mùa, mà trong nhà tôi có đồng ra đồng vào.

  - Ông hương Hoạt, nghe nói mấy trăm chậu quất của ông năm nay đều kết trái sai lắm phải không? Tết đến nơi rồi, đă bán hết chưa?

  - Đa tạ Trần nhị tiên sinh. Nhờ Trần nhị phu nhân dạy cho cách tỉa cành, bón phân, mà năm nay tôi được mùa quất.

  Đó là ba cha con. Người cha tên Tự-Kinh, chưởng môn nhân phái Đông-a, một phái vơ người đông, thế mạnh bậc nhất Đaị-Việt. Năm nay, ông đă đi vào tuổi bẩy mươi nhưng nhờ nhiều đời tiền nhân luyện tập vơ nghệ nên ông vẫn c̣n khỏe mạnh như thời trai tráng, tinh thần linh mẫn. Hai người con của ông, một người tên Trần Tự-Hấp, một người tên Trần Tự-Duy, cả hai tuổi xấp xỉ ba mươi. Tự-Hấp, Tự-Duy đều thành hôn với sư muội đồng môn.

  Tự-Hấp cùng vợ tên Anh-Hoa, là sư huynh sư đệ đồng môn; thường hành hiệp giúp đời, nay đây, mai đó, ít khi có nhà. C̣n Tự-Duy với vợ là Lưu Kim-Huệ th́ ở nhà  giúp đỡ cha điều hành môn phái, phụng dưỡng song thân. Nay nhân cuối năm, Tự-Hấp cùng vợ được thư cha gọi về quê khẩn cấp để ăn tết, và họp môn phái, quyết định một việc tối quan trọng. Nơi họp, như thường lệ, là chiếc du thuyền của môn phái đậu trên bến Vỵ-hoàng.

  Cũng như các buổi họp khác, môn phái bao giờ cũng giữ bí mật, chư đệ tử âm thầm từ các nơi tề tựu tại du thuyền trước, rồi cha con Tự-Kinh rủ nhau xuống sau, giả đi một ṿng phạm vi của môn phái, thăm dân cho biết sự t́nh.

  Nguyên sáng tổ của phái Đông-a xuất thân là một chú bé thợ săn mồ côi ở núi Tiêu-sơn, thuộc lộ Kinh-Bắc tên Trần Tự-Viễn. Chú thợ săn mồ côi ấy, vô t́nh học được Thiền-công chính tông từ ngài Pháp-Hiền rồi nhân bắt chước  những thế vồ của hổ, mà chế ra hổ quyền; nhân xem chim ưng bắt rắn, rắn chống lại, mà chế ra Ưng-xà quyền... cùng các chiêu thức, mà trở thành tổ sư của ngoại công phái Tiêu-sơn. Sau đó, ông di về Thiên-trường lập ra phái Đông-a. V́ vậy vơ lâm Đại-Việt mới nói: Nội công phái Đông-a xuất ra từ phái Tiêu-sơn, ngọai công phái Tiêu-sơn phát ra từ phái Đông-a. Trong suốt bao nhiêu năm, phái Đông-a bao giờ cũng phải nhường bước cho phái Tiêu-sơn, là nơi phát xuất của vua Lê Đại-hành, vua Lư Thái-tổ. Trải 700 năm, đến đầu thời Lư (1010 - 1077) th́ trong phái nảy ra một thiên tài vơ học lỗi lạc là Trần Tự-An; ông đă đào tạo ra những đại cao thủ làm lên sự nghiệp kinh thiên động địa như: Thiên-trường ngũ kiệt; Côi-sơn tam anh; Khai-quốc Minh-từ, Anh-văn, Linh-cảm quốc mẫu Thanh-Mai; Mộc-tồn vọng thê ḥa thượng Thông-Mai; Kinh-Nam vương Tự-Mai. Từ đấy phái Đông-a trở thành Thái-sơn Bắc-đẩu Lĩnh-Nam cho đến nay.

  Kể từ sau cuộc kháng Tống, mỗi khi bổ nhiệm quan lại trong khu vực Nam Thăng-long, cho tới cố đô Trường-yên, bao giờ triều đ́nh cũng cử những đệ tử của phái Đông-a. Trong vùng này, phái Đông-a tổ chức cai trị dân chúng như một quốc gia riêng: Thuế nhẹ, không có nạn cường hào, không có tệ tham quan, khuyến khích nông tang, mở mang trường học. V́ vậy, dân chúng các nơi tụ về ngày càng đông, hóa cho nên trải 80 năm, phạm vi ảnh hưởng của phái này cực rộng.

  Tới bờ sông, ba cha con xuống du thuyền lớn đang đậu ở đó, trên mũi thuyền có chữ  Đông-a thực lớn. Nh́n cột buồm treo lá cờ thêu h́nh con chim ưng x̣e cánh bay giữa đám mây, Tự-Hấp nói với em:

  - Này chú hai, vùng Thiên-trường này nhờ thế lực của phái Đông-a nhà ḿnh, mà có an ninh, quan lại không dám nhũng lạm, cho nên dân chúng sung túc, ấm no. Chứ các vùng khác th́ dân khổ cơ hồ muốn sống không nổi, muốn chết cũng không xong. Nào quan lại tham ô, nào cường hào áp chế, nào trộm cướp như rươi. Bởi vậy có nhiều thuyền buôn họ cũng thêu cờ có h́nh chim ưng của nhà ḿnh, rồi kéo lên để dọa bọn trộm cướp.

  Tự-Duy hỏi:

  - Thế họ có  bị chúng  khám phá ra không?

  - Hồi đầu chúng tưởng thực, mỗi khi chúng thấy kỳ hiệu của ḿnh th́ tránh xa. Nhưng v́ có những người mạo danh vụng về, để cho một vài bọn cướp biết, chúng chém giết tàn nhẫn vô cùng. Chính v́ vậy, có lần anh đi trên thuyền, cho kéo kỳ hiệu lên, chúng tưởng rằng giả, chúng định đánh cướp.

  Tự-Duy bật cười:

  - Vậy anh chị có giết chúng không?

  -  Khi thấy chúng hối lỗi van xin, anh tha cho chúng. Nhưng chị đánh cho mỗi tên một chiêu Bức mạch, rồi hẹn chúng phải mua hai ngh́n đấu gạo phát cho người nghèo, bấy giờ chị mới giải Bức mạch nội lực cho.

  Ba cha con xuống thuyền. Đây là một con thuyền lớn, thời bấy giờ gọi là thuyền đinh.

  Thuyền đinh thới Lư thường dài khoảng bốn trượng đến mười trượng (8 m tới 20 m) Thuyền có ba tầng, tầng thấp nhất là đáy thuyền, chia làm nhiều khoang, các khoang ngăn cách nhau bằng những vách gỗ kiên cố, mục đích để lỡ thuyền bị thủng, nước chỉ tràn vào ngăn vỡ mà thôi. Mỗi khoang đều có cửa sổ để tát nước. Những khoang này dùng để chứa các chum (lu) đựng nước ngọt khi vượt biển, hoặc lương thực, than, củi đun. Tầng giữa chia làm hai ba pḥng khác nhau, đây là nơi sinh hoạt chính của người đi thuyền. Tầng trên cùng, thực ra chỉ là cái cḥi cho thuyền trưởng, tài công lái thuyền. Thuyền có nhiều phu chèo. Phu chèo ngồi trên sàn. Nhưng đa số những di chuyển của thuyền đều dùng sức gió đẩy vào buồm.

  Con thuyền đinh của chưởng môn nhân phái Đông-a  th́ không dùng thuyền phu, đầu bếp, tài công, tỳ nữ là người ngoài. Tất cả các công việc trên du thuyền này đều  là đệ tử trong môn phái đảm trách.

  Viên thuyền trưởng tên Tô Trung-Sách tuổi c̣n trẻ, y mở cửa thuyền cúi rạp người xuống:

  - Xin kính thỉnh sư phụ, nhị vị sư huynh.

  Tự-Hấp vỗ vai y:

  -  Tô tiểu sư đệ, hồi này dung quang chú khác thường quá. Anh thực là đoảng, năm trước chú cưới vợ đúng lúc anh đang ở Trung-nguyên, thành ra không dự được. Hôm nay anh phải uống với chú mười chung để chuộc lỗi.

  - Đa tạ sư huynh. Năm trước tuy sư huynh không về, nhưng sư tỷ cũng gửi cho đệ đôi ṿng bích ngọc. Vợ đệ thích lắm.

  Ba cha con theo sự hướng dẫn của Trung-Sách vào trong khoang thuyền chính. Trong khoang đă có năm nam, hai nữ ngồi đó từ bao giờ. Cả bẩy người đều đứng dậy cung tay:

  - Tham kiến sư phụ.

  Tự-Kinh vẫy tay:

  - Các con ngồi xuống đi, miễn lễ.

  Tự-Kinh có hai con trai là Tự-Hấp, Tự-Duy, và năm nam đệ tử, hai nữ đệ tử. Hai nữ đệ tử chính là vợ của Tự-Hấp, Tự-Duy.

  Tự-Kinh với hai con trai, hai con dâu, năm đệ tử cùng ngồi quanh cái án thư lớn.

  Trung-Sách gọi tỳ nữ đem hoa quả ra, cùng pha trà. Tự-Kinh chỉ chiếc ghế cuối bàn cho Trung-Sách:

  - Con ngồi đó đi. Con tuy là đệ tử út của ta, nhưng năm nay tuổi đă trên ba mươi, th́ mọi truyện trong môn phái con cũng phải tham dự để biết.

  - Đa tạ sư phụ.

  Tự-Kinh thấy trong khoang thuyền có năm nữ tỳ,  mặt ông hơi cau lại hỏi Tự-Duy:

  - Con! Hồi đầu tháng mười một, bố đă dặn con rằng : Tất cả lực điền, bộc phụ, tỳ nữ, mă phu trong trang, con cho họ về quê nghỉ ăn tết từ rằm tháng chạp, tới rằm tháng giêng. Bố cũng nhắc nhở rằng trong dịp này con vẫn phát lương cho họ đầy đủ, tặng thêm cho một tháng lương; đặc biệt cấp thêm  ít tiền đi đường, cùng cho mỗi người ít đấu gạo nếp tía là sản phẩm đặc biệt của Thiên-trường. Nay sao trong thuyền này c̣n tới năm tỳ nữ?

  - Thưa bố, năm con bé này không phải là tỳ nữ b́nh thường. Nguyên nhà chúng nghèo, bị bán làm tỳ thiếp cho bọn khách thương. Bọn khách thương định đem về Trung-nguyên làm kỹ nữ.  May mắn thay, dọc đường gặp anh chị Tự-Hấp giải thoát rồi cho về với gia đ́nh. Nhưng năm con bé này không dám về, sợ bọn khách thương kiện cáo với quan nha bắt bớ bố mẹ chúng. Anh chị mới gửi chúng về ẩn tại trang nhà ḿnh. Do vậy tuy tết đến, chúng nhớ nhà nhưng cũng không dám về.

  - Các con hành xử như thế th́ đúng với hiệp nghĩa, nhưng không đủ đức nhân.

  Anh em Tự-Hấp, Tự-Duy cùng đứng dậy cung tay:

  - Chúng con xin nghe lời giáo huấn của phụ thuân.

  - Này Tự-Hấp con! Tự hậu, nếu con gặp trường hợp tương tự, sau khi ra oai cho bọn khách thương rồi, th́ con phải hỏi xem chúng mua người mất bao nhiêu tiền? Con bồi hoàn cho chúng, rồi đưa bọn con gái khốn nạn này về với cha mẹ. Như vậy, có phải ḿnh vừa có cái hiệp, vừa có cái nhân không?

  - Dạ, con xin ghi lời dạy dỗ của phụ thân.

  Ông gọi năm tỳ nữ:

  - Các con lại đây!

  Năm tỳ nữ cung kính chắp tay đứng trước Tự-Kinh. Ông chỉ vào cái ghế dài:

  - Các con ngồi đó đi.

  Ông ôn tồn hỏi:

  -  Tết đến nơi rồi, các con có nhớ nhà không?

  Lập tức mắt cả năm đứa đều ênh ếch những nước như muốn khóc:

  - Thưa lăo gia chúng con đều nhớ nhà, nhưng muôn ngàn lần chúng con không dám về thăm cha mẹ. V́ sau khi tiểu lăo gia cứu chúng con ra, bọn khách thương vu vạ rằng chúng con bỏ trốn rồi thưa lên quan. Trong khi đó th́ bố mẹ chúng con lại thưa rằng chúng đem bọn con về Trung-nguyên. Cho nên quan nha đang truy lùng bọn con dữ lắm. Nếu như bây giờ bọn con trở về thăm nhà, th́ bố mẹ chúng con bị lôi thôi to.

  Dù là chưởng môn nhân một môn phái nức tiếng Hoa-Việt, dù từng hành hiệp trên năm mươi năm, Tự-Kinh rơm rớm nước mắt bảo vợ chồng Tự-Hấp :

  - Tự-Hấp, Anh-Hoa! Bố thấy năm trẻ này khuôn mặt thanh tú, lại lâm cảnh khốn nạn. Các con nên nhận chúng làm con nuôi, rồi gắng công dạy dỗ chúng, sau đó ta kiếm chỗ gả chồng cho chúng, chẳng là điều nhân ư?

  Tự-Hấp, Anh-Hoa cúi đầu:

  - Chúng con xin tuân lời phụ thân.

  Năm tỳ nữ nghe cha con Tự-Kinh đối thoại th́ mừng chi siết kể. Bởi danh tiếng phái Đông-a cực lớn, chỉ cần được làm người dân trong trang thôi, th́ một là không có nhà sẽ được cấp nhà, hai là  không có ruộng sẽ được cấp ruộng, ba là không bao giờ bị cường hào ác bá ức hiếp, bốn là không bao giờ bị quan lại nhũng lạm. Bây giờ được làm con nuôi của con cả chưởng môn, bỗng chốc trở thành một đại tiểu thư, th́ đến nằm mơ chúng cũng không tưởng tượng nổi.

  Năm người đến trước Tự-Kinh quỳ gối lạy bốn lạy:

  - Nội tổ.

  Lại lạy vợ chồng Tự-Hấp:

  - Nghĩa phụ, nghĩa mẫu.

  Tự-Kinh vuốt tóc năm thiếu nữ:

  - Các cháu ơi! Tại sao các cháu lại dùng tiếng Nội tổ, Nghĩa phụ, Nghĩa mẫu mà không dùng tiếng Ông nội, bố mẹ? Laiï nữa, con th́ là con, chứ không có cái việc phân chia con đẻ, con nuôi. Vậy th́ cũng không c̣n cái ǵ là nghĩa phụ, nghĩa mẫu nữa.

  Năm thiếu nữ hành bốn lễ với vợ chồng Tự-Duy:

  - Chúng cháu ra mắt chú thím.

  Anh-Hoa chỉ các sư đệ:

  - Các con mau hành lễ với các sư thúc đi.

  Năm thiếu nữ lại hành lễ:

  - Chúng cháu ra mắt chư vị sư thúc.

  Tự-Kinh vui vẻ nh́n năm đứa cháu nội mới, ông suy nghĩ một lát rồi nói:

  - Bây giờ ông đặt tên cho bốn cháu. Các cháu nhớ, từ ngày hôm nay các cháu đều mang họ Trần đấy nhá.

  Ông chỉ vào thiếu nữ lớn tuổi nhất:

  - Dáng người cháu thanh thoát, giống như chim anh vũ, ông cho cháu mang tên Hoàng-Anh.

  Ông chỉ vào thiế nữ da trắng mịn:

  - Ông đặt cho cháu tên là Bạch-Hạc.

  Ông chỉ vào thiếu nữ có mái tóc đen dài óng mượt :

  - Ông đặt cho cháu tên là Huyền-Mi.

  Ông chỉ vào hai thiếu nữ c̣n lại:

  - Ông thấy cháu ríu rít như con sẻ, vậy th́ tên cháu là Thanh-Tước. C̣n cháu, cháu nhỏ nhất, nhẹ nhàng như chim yến, da dẻ hồng hào, ông cho cháu tên là Hồng-Yến.

  Trong khi cha con, ông cháu nói truyện th́ con thuyền dương buồm cỡi sóng đi dọc con sông Phú-lương (Hồng-hà).

  Tự-Kinh bảo Tô Trung-Sách:

  - Trước khi chúng ta bàn  truyện đại sự, con nên kiểm soát lại một lượt. Tường có mạch, bức vách có tai.

  Trung-Sách đứng dậy đi một ṿng các khoang, sàn thuyền bánh lái, rồi trở vào:

  - Tŕnh sư phụ, hoàn toàn an ninh.

  Tự-Kinh đưa mắt nh́n các con, các đệ tử một lượt rồi lên tiếng:

  - Nhân dịp cuối năm ta cho triệu hồi các con về đây trước là để ăn tết, hai là để kiểm điểm lại t́nh h́nh Đại-Việt ta.

  Ông bảo Tự-Hấp:

  - Trước hết con hăy tŕnh bầy t́nh h́nh triều đ́nh ra sao đă.

  - Thưa bố, t́nh h́nh triều đ́nh thực nát bét, nếu không có ǵ thay đổi, e chỉ mấy chục năm nữa th́ đất nước này sẽ loạn to. Đại-Việt ta sẽ cứ phải cúi đầu trước Trung-nguyên và lùi bước trước Chiêm-thành.

  - Con hăy tóm lược t́nh h́nh kể từ khi vua Nhân-tông băng hà đến giờ cho bố nghe.

  -  Sau khi ta thắng Tống, bọn Quách Quỳ, Triệu Tiết dẫn tàn quân về nước; triều đ́nh mau chóng tổ chức, kiến thiết lại đất nước (1077). Do vậy dân giầu nước mạnh. Phía Nam, Chiêm tiến cống. Phía Tây, Lăo-qua tuân phục. Phía Bắc Tống phải nể sợ. Đất nước trải qua 50 năm cường thịnh. Niên hiệu Thiên-phù Khánh-thọ nguyên niên (Đinh Mùi 1127) nhà vua băng, miếu hiệu là Nhân-tông. Trước đây nhà vua không có hoàng nam, nuôi con của trai của các hầu Sùng-Hiền, Thành-Khánh, Thành-Quảng, Thành-Chiêu, Thành-Hưng làm con nuôi. Bấy giờ người con của Sùng-Hiền hầu là Dương-Hoán, do phu nhân Đỗ thị sinh ra, lên làm thái tử. Bởi Dương-Hoán thông minh, lanh lợi. Thái-tử Dương-Hoán nguyên là thánh tăng Từ Đạo-Hạnh thác sinh.

  Tự-Kinh muốn cho các cháu nuôi cảm thấy là cháu thực sự, chứ không phải là tỳ nữ, ông hỏi chúng:

  - Có cháu nào biết về sự tích này không?

  Hồng-Yến lễ phép:

  - Thưa ông cháu biết ạ.

  - Cháu kể ông nghe thử?

  - Nguyên thánh tăng Từ Đạo-Hạnh rất thân với Sùng-hiền hầu. Một hôm hầu than với ngài là hầu không có con trai,  ngỏ ư muốn đi cầu tự. Ngài hứa giúp, rồi dặn hầu rằng: Khi nào phu nhân trở dạ th́ báo cho ngài biết. Đến ngày phu nhân trở dạ, cứ đau bụng hoài mà không sinh. Hầu nhớ lời dặn, vội cho người phi ngựa báo cho ngài. Ngài bèn tắm rửa rồi vào hang núi hóa thân, xuất hồn nhập vào thai nhi. Bấy giờ phu nhân mới sinh. Xác của ngài hiện vẫn c̣n ở hang Thạch-thất, núi Sài-sơn.

  Tự-Kinh khen:

  - Cháu tôi giỏi quá. Được rồi Tự-Hấp tiếp đi.

  - Đúng lúc vua Nhân-tông băng, th́ bên Trung-nguyên xẩy ra biến cố: Một bộ tộc phía Bắc Trung-nguyên cường thịnh, thành lập nước Kim. Kim liên minh với Tống đánh chiếm nước Liêu. Liêu bị diệt, Kim vi ước, thuận thế tràn vào Trung-nguyên chiếm vùng đất của Liêu đă lấn của Tống trước kia đă đành, mà c̣n tiến quân đánh Tống. Người Kim chiếm Biện-kinh, bắt vua Huy-tông, Khâm-tông đem về Bắc. Một hoàng tử, em của Khâm-tông tên Triệu Cấu vượt sông Trường-giang, xuống Nam-kinh, họp quân tái lập triều Tống, vơ lâm  gọi là triều Nam Tống.

  Tự-Duy hỏi:

  - Bấy giờ các văn thần vơ tướng Đại-Việt đâu mà không nhân dịp này chỉ cờ lên Bắc, tái chiếm lănh thổ thời vua Hùng, vua Trưng?

  - Một là, trong triều đang có tang vua Nhân-tông. Hai là, các tướng giỏi thời Anh-vũ Chiêu-thắng người th́ chết, kẻ th́ quá già, nên không ai bàn tới. Ba làø, vua mới lên ngôi tuổi chưa quá 12 , nên triều đ́nh chỉ biết an phận. Nhà vua lên ngôi,  bị ác tật, được Minh-Không đại sư trị khỏi, nhưng chỉ làm vua được có 11 năm th́ băng hà, miếu hiệu là Thần-tông. Thái tử Thiên-Tộ, mới ba tuổi lên ngôi vua (Sau khi băng, miếu hiệu là Anh-tông). Chiêu-Hiếu thái-hoàng thái hậu là Đỗ thị (Vợ Sùng-hiền hầu, mẹ Thần-tông), Cảm-Thánh hoàng thái hậu họ Lê (vợ vua Thần-tông) làm phụ chính. Tất cả những suy đồi của triều đ́nh bắt đầu từ hai người đàn bà này. 

  Thuật đến đây, Tự-Hấp thấy gương mặt phụ thân hiện ra nét buồn, ông vẫy tay cho con ngừng lại, mắt ông nh́n về cuối gịng sông. Một lát sau, ông cất tiếng trầm trầm :

  - Từ trước đến nay, sư phụ với các con cùng không muốn nói đến việc ấy. Thôi, con bỏ qua đi. Người ấy bây giờ ẩn thân ở bên Trung-quốc, xa lánh mọi người. Ta chẳng nên nói tới làm ǵ.

- Dạ.

Các đệ tử cùng ngơ ngác nh́n nhau, tự hỏi : Không biết việc vua Thần-tông băng, đă xẩy ra việc ǵ, mà khiến cho sự phụ nhớ tới là buồn ḷng. C̣n người ấy là ai ? Có liên hệ ǵ với sư phụ ?

  Đại đệ tử của Trần Tự-Kinh là Quách Tử-Minh hỏi:

  - Sư đệ, gốc tích hai người đàn bà này ra sao?

  - Chiêu-Hiếu thái hoàng thái hậu họ Đỗ, là chính phi của Sùng-Hiền hầu, sinh ra vua Thần-tông. Hồi vua Thần-tông lên ngôi, th́ Sùng-Hiền hầu được tôn làm thái thượng hoàng, rồi phụ chính, v́ vậy bà không thể can dự vào chính sự. Nay con bà là vua Thần-tông băng, cháu nội mới ba tuổi lên ngôi vua; con dâu bà là Cảm-Thánh hoàng thái hậu mới hai mươi tuổi, lại xuất thân trong gia đ́nh tiểu lại, nên bà có cớ xen vào việc triều chính.

  Tự-Hấp ngừng lại cho mọi người theo kịp rồi tiếp:

  - C̣n truyện Cảm-Thánh hoàng thái hậu th́ hơi dài gịng. Nguyên khi Thần-tông lên ngôi, tuy tuổi mới mười ba, nhưng mẹ là Chiêu-Hiếu hoàng thái hậu đă  tuyển cho một lúc hơn chục bà vợ ở lứa tuổi mười đến mười ba. Trong những phi tần đó , th́ con gái Lê Xương xinh đẹp hơn hết, lại được ḷng Chiêu-Hiếu hoàng thái hậu, nên bà muốn lập làm hoàng hậu. Nhưng triều thần phản đối, v́ cha cô chỉ là một chức quan quá nhỏ. Hơn nữa Lê thị là người thất học, nói năng thô lỗ cộc cằn, không xứng với ngôi mẫu nghi thiên hạ. V́ vậy bà chỉ có thể phong cho Lê thị làm Minh-Bảo phu nhân. Bất đắc dĩ bà phải phong con gái của Điện-tiền chỉ huy sứ Lư Sơn làm Lệ-Thiên hoàng hậu. Hơn năm năm sau, Lư Sơn được thăng chức Phiêu-kỵ  thượng tướng quân rồi đổi đi trấn ở Bắc-cương. Một đêm, Lệ-Thiên hoàng hậu không bệnh mà băng, bấy giờ bà mới mười sáu tuổi. Ngự y nói rằng, bà bị cảm mạo mà qua đời. Nhưng ngơ-tác khâm liệm hậu th́ biết rằng bà bị đánh một Huyền-âm chưởng vào đầu. Sau khi Lệ-Thiên hoàng hậu băng, th́ Minh-Bảo phu nhân được phong làm Cảm-Thánh hoàng hậu.

  Tự-Kinh hỏi:

  - Có chắc là Huyền-âm chưởng không ? Ta tưởng từ khi Trường-bạch song hùng chết rồi, th́ chưởng này bị tuyệt tích, mà nay lại thấy xuất hiện ở Hoàng-thành ! Kể cũng lạ.

  Anh-Hoa khẳng định :

  - Thưa bố, chính mắt con đă được thấy di thể Hoàng-hậu. Thân thể bà chương ph́nh lên, da xám đen, người lạnh như băng.

  - Các con nghĩ sao?

  Đệ nhị đệ tử của Tự-Kinh tên Vũ Tử-Mẫn là người uyên thâm Nho học, mưu trí trùm hoàn vũ, ông ứng lời sư phụ:

  - Huyền-âm chưởng nguyên là vơ công của phái Trường-bạch bên Trung-nguyên. Kể từ khi Trường-bạch song hùng bị Pḥ-mă Thân Thiệu-Thái đánh bại, tổ phụ xin pḥ mă tha mạng sống cho họ, rồi giam lỏng trong trang Thiên-trường nhà ta. Cho đến khi hai ông qua đời, con th́ c̣n thơ, đệ tử th́ không có. Sao chưởng này lại có thể lưu truyền được? Việc này ta phải điều tra cho ra manh mối,  bằng không, th́ phái Đông-a  nhà ta mang tiếng không ít.

  Mọi người đều gật đầu đồng ư. Vũ Tử-Mẫn tiếp :

  - Theo đệ tử nghĩ, Lệ-Thiên hoàng hậu bị ám toán, do việc tranh quyền trong nội cung họ Lư. Đây là việc của triều đ́nh, mà từ thái-hậu cho tới nhà vua đều nhắm mắt bỏ qua, th́ ḿnh cũng không nên can thiệp vào. Muốn t́m ra thủ phạm, th́ ta chỉ việc đặt câu hỏi: Lệ-Thiên băng th́ ai được hưởng lợi là biết ngay.

  Tự-Kinh gật đầu tỏ ư công nhận Tử-Mẫn có lư. Ông nhắc con:

  - Tự-Hấp tiếp đi.

  - Lư Sơn nghe tin con gái bị ám toán, ông từ Bắc-cương về triều xin điều tra nội vụ. Thái-hoàng thái hậu triệu ông vào cung ban yến, an ủi. Nhưng ngay đêm đó trở về, ông mửa ra máu mà chết, người nhà cáo với triều đ́nh rằng ông bị đầu độc.

  Tự-Kinh lắc đầu:

  - Quá lắm rồi, con tiếp đi. 

  - Thái-tử Thiên-Tộ lên ngôi vua,  lấy hiệu là Đại-Định (sau là vua Anh-tông), phong cho em trai của Chiêu-Hiếu thái-hoàng thái-hậu  tên Đỗ Anh-Vũ làm Cung-điện lệnh tri nội ngoại sự. Thế là triều đ́nh có ông vua c̣n bế ngửa ngồi trên, hai bà thái hậu cầm quyền ở trong, và một ngoại thích ở ngoài chuyên quyền.

  Tự-Kinh hỏi :

  - Đỗ Anh-Vũ xuất thân từ đâu ?

  - Y là ngoại đồ của phái Tiêu-sơn. Sư phụ của  là Khánh-Hỷ đại sư, thủ tọa Vạn-Hạnh đường.

  Đệ tam đệ tử cua Tự-Kinh là Cao Tử-Đức hỏi:

  - Sư huynh, đệ đă đọc tất cả thư tịch về quan chế Đại-Việt cũng như Trung-nguyên, chưa từng nghe nói đến chức Cung-điện lệnh tri nội ngoại sự bao giờ cả. Chức này là chức văn hay vơ? Cao hay thấp hơn thượng thư?

  - Đấy, mối loạn từ cái chức này sinh ra. Nguyên Đỗ thái hoàng thái hậu muốn thu trọn quyền, bà cần có một người nắm cả văn lẫn vơ thân tín ở bên cạnh. Chức này phải cao hơn tể tướng, trong khi Anh-Vũ chức quá nhỏ, không thể phong cho y được. V́ vậy bà mới nặn ra cái chức quái gở là Tri nội ngoại sự, tức được quyền can thiệp cả trong nội cung lẫn triều đ́nh. Từ đấy mọi quyền hành, đều do Anh-Vũ ban phát cả, hóa cho nên, dưỡng tử của vua Nhân-tông là Thân Lợi mới nổi loạn. Bốn trong mười hai hiệu Thiên-tử binh theo Thân Lợi, nội chiến trong hai năm th́ Thân Lợi bị diệt. Sau cuộc nội chiến, bốn hiệu binh theo Thân Lợi tan ră, tám hiệu khác theo triều đ́nh bị hao hụt quá nửa. Anh-Vũ cho giải tán Thiên-tử binh, y tuyển mấy ngh́n cấm binh gọi là Phụng-quốc vệ để giữ kinh thành mà thôi.

  Cử tọa đều lắc đầu, tỏ vẻ lo lắng.

  Tự-Kinh than:

  - Mười hiệu Thiên-tử binh là mườùi đạo binh được Khai-Quốc vương cùng các anh hùng thời vua Thái-tông, Thánh-tông bỏ ra biết bao nhiêu tâm huyết tổ chức, huấn luyện; từng b́nh Chiêm, phạt Tống, bao năm qua... phút chốc do hai mụ đàn bà thất học mà tan ră. Ôi! Thưc đau đớn thay. Con tiếp đi.

  - Niên hiệu Đại-định thứ tám (Đinh Măo, 1147), nhà  vua đă 12 tuổi, nhân cơ thể suy nhược, quan thái y tâu thái-hoàng thái hậu cho nhà vua tập vơ, hầu thân thể khỏe mạnh. Thái-hoàng thái hậu cử một hoàng thúc tên Lư Long-Vũ dạy nhà vua. Nhà vua luyện vơ được sáu tháng th́ nổ ra vụ Anh-Vũ tư thông với  Cảm-Thánh Lê thái hậu. Nhà vua ra lệnh bắt Anh-Vũ đem chém, nhưng vơ sĩ không ai tuân chỉ, v́ chúng đều là chân tay y. Nhà vua hô Long-Vũ bắt y. Long-Vũ phải đánh tới hơn tám mươi chiêu mới hạ được y. Y chạy thoát sang ẩn ở cung Quảng-từ của thái-hoàng thái hậu. Thái-hoàng thái hậu ban chỉ triệu  nhà vua với Long-Vũ vào cung Quang-từ, an ủi rằng : Cái vụ y tư thông với Lê thái hậu là do người ta bịa đặt, rồi xin nhà vua tha cho Anh-Vũ. Nhưng ngay ngày hôm sau, Anh-Vũ giả chiếu chỉ vua, sai cấm binh giết cả nhà Long-Vũ. Từ đấy thái-hoàng thái-hậu ban chỉ cấm không cho các hoàng tử, công chúa, cung nga tập vơ. Lại có chỉ rằng, tự hậu khi tuyển thái giám, cung nga, th́ những người biết vơ không được dự. Tháng mười một năm ấy, thái hoàng thái hậu bắt quả tang Anh-Vũ tư thông với Cảm-Thánh Lê thái hậu. Ngay đêm đó, thái-hoàng thái hậu băng, Anh-Vũ cáo với triều đ́nh rằng bà bị cảm mạo mà qua đời. Nhưng thực ra bà bị đánh một Huyền-âm chưởng.

  Tô Trung-Sách hỏi:

  - Như vậy th́ chính Đỗ Anh-Vũ đă giết chị ḿnh rồi! Cái người xử dụng Huyền-âm chưởng hẳn có liên hệ với Anh-Vũ. Tội giết thái-hoàng thái-hậu thực không nhỏ, thế các quan đâu mà không chặt đầu y đi cho rồi. Không lẽ họ đều cúi đầu chịu câm nín ư?

  - Các quan đều sợ uy quyền của Anh-Vũ nên đành ngậm miệng. Chỉ có người ấy là dám lên tiếng mà thôi. Người ấy dự định giết Anh-Vũ, mà không muốn chạm tới Cảm-Thánh thái hậu. Người ấy cho rằng dù sao Cảm-Thánh thái hậu cũng là người của tiên đế, và là mẫu nghi thiên hạ. Anh-Vũ được tin này, y cầu cứu với Cảm-Thánh thái hậu. Cảm-Thánh thái hậu sai người phục kích định hại người ấy. Giữa lúc người ấy gặp nguy nan, th́ phụ thân dẫn tôi với Tự-Duy đi qua. Người hiển lộ bản lănh, cứu người ấy thoát chết. Người ấy bỏ hết mội sự, đem tông tộc sang Trung-nguyên ẩn thân. Sau đó ba năm, Anh-Vũ chuyên quyền quá đáng, nên các quan mới họp nhau, mưu trừ y. Niên hiệu Đại-định thứ mười một (Canh Ngọ, 1150) các quan tổ chức cuộc binh biến giết Anh-Vũ, nhưng bất thành.

  Tự-Duy lắc đầu:

  - Tổ chức binh biến làm ǵ? Chỉ cần khi vào triều, một người  nào đó thí cho y một mũi kiếm là xong. Em chắc cuộc binh biến không thành.

  - Đúng thế! Điện tiền đô chỉ huy sứ Vũ Đái, hỏa-đầu đô Quảng-vũ là Lương Thượng-Cá, hỏa-đầu đô Ngọc-giai là Đồng-Lợi, nội-thị đô-tri là Đỗ Aát; mưu với Trí-Minh vương Lư Long-Dũng, Bảo-Minh hầu Lư Long-Can, Bảo-Thắng hầu Lư Long-Hiền, pḥ mă Dương Tự-Minh. Ước định xong xuôi, Vũ Đái đem quân đến cửa Việt-thành, đánh đuổi bọn cấm quân của Anh-Vũ, giải vây cho nhà vua, rồi tâu hết tội trạng Anh-Vũ. Nhà vua ban chỉ bắt Anh-Vũ. Anh-Vũ bị bắt trói ở hành lang tả Hưng-thánh, giao cho quan đ́nh-úy tra xét. Cảm-Thánh thái hậu sai người đem vàng bạc đút lót cho Vũ Đái, Đàm Dĩ-Mông, Nguyễn Dương. Nguyễn Dương thấy các đồng liêu nhận vàng th́ kinh hăi nói rằng : «  Các ông với tôi mưu trừ kẻ ác, mà các ông ăn hối lộ, e rằng chúng ta không thoát khỏi tay Anh-Vũ với dâm phụ đâu; chi bằng ta cứ tùng quyền giết y đi cho rồi », nói dứt cầm giáo đâm Anh Vũ.

  Đệ ngũ đệ tử của Tự-Kinh là Trần Tử-Giác lắc đầu:

  - Không xong rồi. Khi mọi người đều ăn của đút th́ họ sẽ cản Nguyễn Dương ngay.

  -  Đúng vậy!

  - Đô tả Hưng-thánh là Đàm Dĩ-Mông, nhảy vào dùng kiếm gạt giáo của Dương, ngăn rằng: « Điện-tiền bảo tội Anh-Vũ đáng chết, nhưng phaiû đợi chỉ dụ của hoàng thượng đă ».

  Thế là hai người thi diễn cuộc đấu. Vơ công Mông thua Dương xa.Vũ Đái rút kiếm nhảy vào tiếp Mông. Dương biết đấu không lại hai người, như vậy đại cuộc đă hỏng rồi. Y đánh liền hai chiêu như vũ băo, rồi nhảy lui lại chỉ tay vào mặt Vũ Đái:

  - Mày với tao mưu đại sự cứu nước, nhưng mày tham vàng trở mặt, rồi mày sẽ chết về tay gian phu dâm phụ. Mày nên đổi tên là Vũ Cứt cho đúng.

  Nói dứt,  Dương nhảy xuống giếng tự tử chết.

  Vũ Tử-Mẫn lắc đầu:

  - Đệ không tin Nguyễn Dương nhảy xuống giếng tự tử. V́ các giếng trong thành Thăng-long đều không sâu lắm,  trong khi Nguyễn là một cựu vơ quan thủy quân, làm sao y có thể chết đuối? Có lẽ y bị giết th́ đúng hơn. Xin sư huynh tiếp cho.

  - Nhà vua sai giam Anh-Vũ lại, rồi đem ra xét xử. Đêm hôm ấy, thái hậu khóc lóc với nhà vua, hôm sau nhà vua cử ra mấy đại thần thuộc phe đảng Anh-Vũ để xét xử y. Y chỉ bị cách hết chức tước, bắt đi làm ruộng công ở xă Nhật-tảo, ngoài thành Thăng-long. Tiếng là bị đầy, nhưng thái hậu mật đem y ẩn vào Hoàng-cung, để gian dâm. Y bầy mưu cho thái hậu, cứ nay lập đàn cầu phúc, mai lập đàn cầu phúc, rồi xin nhà vua ban chỉ ân xá cho người có tội một hai bậc. V́ vậy chỉ mấy tháng sau, Anh-Vũ được trở lại giữ chức Thái-úy phụ chính như xưa. Trước đây, y đă bị người dưới quyền phản, mà hút mất mạng. Bây giơ,ø y sai chân tay đi tuyển bọn vong mạng, bọn tử tù thành lập đội Phụng-quốc vệ bảo vệ dinh thự, vợ con, rồi đem bọn này thay thế cấm quân canh pḥng Hoàng-cung.  Trước kia, mỗi khi nhà vua cần ban chính lệnh th́ đem ra triều nghị, rồi  ban chiếu chỉ. Bây giờ y bàn với thái hậu,  tự soạn chiếu chỉ rồi bảo nhà vua kư. Nhà vua chỉ biết tuân theo.

  Tự-Kinh than:

  - Thế th́ y thành thái thượng hoàng rồi. Bây giờ y tha hồ trả thù. C̣n cái ông vua th́ chỉ là con chó cho y sai khiến mà thôi.

  - Quả như phụ thân luận. Y ban chiếu kể tội bọn Vũ Đái tự tiện đem quân vào cung, rồi sai bắt giam vào ngục. Y lại sai đem những người đó ra xử. Trí-Minh vương bị giáng xuống tước hầu, Bảo-Ninh hầu xuống tước minh tự, Bảo-Thắng hầu xuống tước phụng chức. Oan uổng nhất là gịng  Thành-Khánh hầu, Thành-Quảng hầu, Thành-Chiêu hầu, Thành-Hưng hầu, không can dự vào vụ này mà cũng bị giết

cả nhà.

  - Ủa! Sao vậy?

  - Chỉ v́ những vị này có con được vua Nhân-tông nhận làm nghĩa tử. Bây giờ Đỗ thái hậu sợ rằng con các vị ấy có thể được đưa lên ngôi vua. Nên bà ta ra tay trừ khử. Gia tộc các hầu Thành-Khánh, Thành-Chiêu, Thành-Hưng bị giết tổng cộng lên tới hơn hai ngh́n người.

  - Thế c̣n Thành-Quảng hầu? Tại sao ông ta không bị giết?

  - Ông ấy qua đời rồi. Con Thành-Quảng hầu là Kiến Hải vương Lư Dương Côn làm Đại Đô-đốc Thủy-quân, đóng tại Đồn-sơn. Không biết sao, khi Đỗ hậu bàn với Anh-Vũ, th́ một thái giám là người thân của hầu nghe được. Đang đêm, y bỏ trốn ra Đồn-sơn báo cho người biết. Người bèn cùng mấy trăm gia thuộc, lấy năm chiến thuyền, trốn đi. Cho đến nay cũng không biết hầu ẩn ở đâu... C̣n bọn nội thị Đỗ Aát năm người  bị cỡi ngựa gỗ. Hỏa đầu  đô Ngọc-giai là Đồng-Lợi  và tám người bộ hạ bị chém ở chợ Tây-giai. Điện-tiền đô chỉ huy  Vũ Đái và hai mươi thủ hạ bị chém đầu bêu ở bên sông. Pḥ-mă Dương Tự-Minh  và ba mươi thủ hạbị đầy lên vùng Bắc-cương . Ngoài ra c̣n hơn ba trăm người có dính dáng vào vụ hạ bệ Anh-Vũ năm trước, đều bị đi làm ruộng công điền ở Nhật-tảo. Vài tháng sau Anh-Vũ giả chiếu chỉ giết hết.

  Thanh-Tước hỏi:

  - Thưa bố, h́nh phạt cỡi ngựa gỗ ra sao? Bắt cỡi  ngựa gỗ như  con ngựa thờ ở đền Phù-đổng Thiên-vương th́ có ǵ là đau đớn đâu?

  Cử tọa cười ầm lên, làm Thanh-Tước xấu hổ. Bà Anh-Hoa bẹo má con:

  - Để mẹ giảng cho con biết. Cỡi ngựa gỗ là h́nh phạt do Đỗ Anh-Vũ chế ra, cực kỳ tàn bạo. Tội nhân bị lột quần áo, chỉ c̣n cái khố, rồi dùng giây mây trói vào tấm ván theo thế nằm ngửa; lại dùng đinh đóng bàn chân, bàn tay dính vào ván.

  Thấy năm đứa con gái nuôi nhăn mặt, rùng ḿnh  Tự-Hấp đưa mắt nh́n chúng, rồi mỉm cười, ngụ ư: C̣n hơn thế nữa. Ông đưa mắt cho vợ,  bảo giảng  tiếp:

  -  Tội nhân bị rước đi rao khắp kinh thành cho dân chúng xem. Cuộc rao này như sau: Cho một đội h́nh binh đánh chiêng trống đi trước, bốn h́nh binh khiêng tấm ván  đi theo trong thế lộn ngược, đầu xuống dưới, chân lên trên. Mỗi khi tới chỗ đông người, th́ người đội trưởng cầm loa đọc bản án cho dân chúng nghe. Ngoài ra, cái đội này c̣n có một thằng hề, quần áo diêm dúa, mặt bôi xanh, bôi đỏ, tay xách thùng phân đi theo. Mỗi khi tội nhân đau đớn kêu gào,  th́ nó lại làm tṛ, diễu cợt cho khán giả cười. Nếu như tội nhân chửi rủa vua hay Anh-Vũ, th́ thằng hề múc một gáo phân tạt vào mặt.

  Anh-Hoa tiếp lời chồng:

  - Không những y gian dâm với thái hậu, mà y c̣n cưỡng dâm các cung nga khác. Để pḥng trường hợp bị ám toán bất ngờ, y ép vua ban chiếu bắt bọn hoạn quan cung nào ở cung ấy không được vào những cung khác, kẻ nào phạm th́ bị giết. Bọn Phụng-quốc vệ canh giữ mà để người khác vào cung, cũng bị giết. Chiếu ban ra, các thân vương, đại thần tụ hội nhau chỉ chích dữ lắm. Thái-hậu với y kinh hăi, vội ban chiếu: Cấm bách quan trong triều không cho đi lại nhà các thân vương, trong cung không được hội họp quá ba người; ai trái lệnh th́ giết.

  Cử tọa bật lên tiếng thở dài.

  Tự-Kinh hỏi :

  - An-Vũ làm nhiều điều ác như vậy, mà sư phụ y là Khánh-Hỷ đại sư đâu, không ngăn cấm y ?

  - Khánh-Hỷ đại sư viên tịch đă lâu rồi !

  - Aáy à !

  Tự-Kinh than :

  - Ngài viên tịch trong trường hợp nào ?

  - Ngài từ Tiêu-sơn về Thăng-long vân du Chiêu-thiền tự. Đang đêm bị kẻ lạ đánh trộm một Huyền-âm chưởng. Ngài đau đớn đến chết đi sống lại trong 49 ngày rồi viên tịch. Triều đ́nh cũng như phái Tiêu-sơn phái rất nhiều người đi điều tra, mà cũng không ra manh mối.

  Tự-Kinh lắc đầu :

  - Thôi Anh-Hoa tiếp đi.

Anh-Hoa tiếp:

  - Anh-Vũ lại sợ chính bọn Phụng-quốc vệ làm phản, y ép vua ban chiếu: Các Phụng-quốc vệ phải cất vũ khí vào kho, nếu có chiếu chỉ mới được lấy ra; ai không có lệnh mà tự tiện lấy ra th́ bị xử tử. Ai không có nhiệm vụ mà qua lại hành lang chứa vũ khí th́ bị phạt tám mươi trượng.

  Tự-Kinh thở dài hỏi:

  - Năm nay Đại-định hoàng đế tuổi đă trên hai mươi, không lẽ ông không biết nắm lấy quyền?

  - Thưa, một là ông không được tập vơ. Hai là ông bị bà, rồi mẹ áp đảo riết rồi ông trở thành cục bột, chỉ biết ăn với ngủ. Ba là từ  vệ sĩ, cho tới thái giám, cung nga, đều là người của Anh-Vũ, nên ông ta đành bó tay.

  - Ông ta đă có hoàng nam chưa?

  - Thưa có rồi, hoàng trưởng tử năm nay đă bẩy tuổi, tên là Long-Xưởng, cực kỳ thông minh, được phong thái-tử. Bốn tuổi thái-tử học văn với quan Thái-phó Hoàng Nghĩa-Hiền, là một túc nho, lại thanh liêm, chính trực. Năm tuổi lầu thông Thi, Thư, và  hiểu rơ quốc sử. Dường như quan thái-phó muốn huấn luyện cho thái-tử có chí khí như Khai-quốc vương. Tin này đến tai Anh-Vũ. Anh-Vũ sợ tương lai thái-tử trở thành người có tài; đến tuổi mười hai, mười ba được mở phủ đệ riêng, ắt sẽ quy tụ anh hùng; th́ y sẽ khó sống. V́ vậy, y tâu riêng với thái-hậu. Từ đấy, mỗi khi quan thái-phó giảng sách cho thái-tử, th́ thái-hậu ngồi sau màn nghe. V́ vậy thái-phó chỉ dám giảng thơ, văn mà thôi. Nhưng thái-tử cũng không vừa, thường t́m cách trốn ra nhà thái-phó để học thêm. Viêc này thái-hậu chưa biết.

  Cao Tử-Đức hỏi:

  - Sư huynh! Thế sinh mẫu của thái-tử là ai?

  - Là Chiêu-Linh hoàng hậu. Hậu họ Vũ, con quan An-vũ kinh lược sứ Thanh-hóa. Ông là một đại cao thủ phái Mê-linh. Hậu là người tính t́nh ôn nhu, văn nhă, có phong thái mẫu nghi thiên hạ; học một biết mười, văn chương quán thế, lại luyện chút ít vơ nghệ với phụ thân. Khi hậu nhập cung, ông có gửi một nữ cao thủ giả làm bộc phu, với mười tám đệ tử giả làm cung nữï theo hầu hậu, đêm đêm luyện vơ cho hậu. Khi hậu thấy thái-tử bị thái-hoàng thái hậu, rồi thái-hậu cấm luyện vơ, hậu âm thầm truyền thụ vơ nghệ cho con. Chính hậu giảng sách cho thái-tử. Có thể nói, kiến thức thái-tử hầu hết do hậu truyền cho. Trong Hoàng-cung, duy có cung Chiêu-linh là Đỗ Anh-Vũ với hai bà thái hậu kiêng nể một chút. 

  Tự-Kinh gơ tay lên án thư, rồi thở dài:

  - Từ lâu rồi phái Đông-a nhà ta không lư ǵ đến việc triều đ́nh. Nhưng nay có ba việc ta không thể nhắm mắt. Một là vụ Lư Sơn bị đánh thuốc độc,ï hoàng hậu bị ám toán. Hai vụ Lư Long-Vũ bị giết cả nhà. Ba là vụ Huyền-âm chưởng tái xuất giang hồ.  Lư Sơn, Long-Vũ là cháu bốn đời Khai-Quốc vương, như vậy ông với chúng ta có t́nh huyết tộc, so vai vế ta phải gọi người bằng anh. Hai người lại là đệ tử duy nhất của phái Đông-a hiện làm quan tại triều. Nay hai ông với con gái bị bọn ngoại thích hại, ta không thể nhắm mắt làm ngơ. Ta mà làm ngơ, th́ bọn ngoại thích sẽ thừa thế lấn tới, riết rồi chúng ta không c̣n chỗ đứng trong thiên hạ nữa. C̣n việc Huyền-âm chưởng tái xuất giang hồ, th́ ta phải tích cực. Từ khi Trường-bạch song hung chết tại trang chúng ta, th́ chưởng quái ác này tuyệt tích. Nay tự nhiên có người xử dụng, th́ ta phải t́m cho ra ác nhân, rồi tiêu diệt chúng, để trừ đi mối lo cho vơ lâm.

  Ông suy nghĩ một lúc rồi nói:

  - Đất nước này sở dĩ c̣n là do công lao của biết bao tiền nhân đă hy sinh xương máu, đă đổ mồ hôi ra xây dựng. Chúng ta không thể để cho điêu tàn trong sớm tối. Chúng ta là con cháu Uøng-sơn song hiệp, Mộc-tồn ḥa thượng, chúng ta phải ra tay, cứu sự nghiệp của vua Hùng, vua An-Dương, vua Trưng. C̣n sự nghiệp cua triều Lư, th́ để họ lo lấy. Khi đức của họ đă suy đồi, phước khí hết, dù ta có cứu cũng vô ích. Ta biết rơ Đại-định hoàng đế tuổi đă trên hai mươi, nhưng bị mẹ, cùng phe đảng Anh-Vũ khống chế mà vô lực: Phụng-quốc vệ, quân đội, thái giám, cung nữ trong tay chúng. Vậy trước mắt chúng ta có ba việc lớn phải làm.  Một là, cứu văn sự an  nguy của xă tắc. Hai là, trừ gian diệt bạo. Ba là, xây dựng lại những ǵ đă mất. Nhưng tuyệt đối không can dự vào việc hoàng tộc triều Lư. Ta phải đi găëp chưởng môn nhân Ngũ-đại môn phái Đại-Việt để bàn việc về những việc này.

  - Nhưng thưa bố...

  Anh-Hoa tiếp : Các phái, Mê-linh, Tản-viên đều có sự.

  - Con nói ? ! ? ! ? !

  - Chưởng-môn phái Mê-linh là sư thái Nghi-Ḥa không rơ đi đâu mất tích, các đệ tử th́ c̣n trẻ, thành ra ba tuyệt kỹ trấn môn là Long-biên kiếm pháp, Nội công Aâm-nhu, Không-minh tâm pháp bị thất truyền. Đại đệ tử của người là sư thái Nghi-Ninh tạm lên thay thế. Đại hiệp Đặng Phi-Sơn cũng mất tích trong trường hợp tương tự, thành ra Ngũ-tuyệt kỹ của phái Tản-viên là Phục-ngưu thần chưởng Dương-cương, Aâm-nhu, Lĩnh-Nam chỉ pháp, Vô-ngă tướng Thiền-công, Tán cốt lạc phách tiêu hồn chưởng bị thất truyền. Ngôi chưởng môn bị bỏ trống. Năm năm trước, phái Tản-viên tổ chức đại hội ước định rằng : Tạm cử Tôn Đức-Ḥa quyền chưởng môn. Sau này bất cứ ai biết xử dụng hoặc t́m được Ngũ-đại tuyệt kỹ, th́ sẽ được tôn làm chưởng môn thực thụ.

  Tự-Kinh than :

  - Hai phái Tản-viên, Mê-linh sở dĩ được vơ lâm Hoa-Việt tôn là môn phái lớn, v́ có các tuyệt kỹ trấn môn bị mai một, th́ môn phái trở thành một bang hội nhỏ, chưởng môn thành vô quyền. Hỏng.

  Ông trầm tư một lát rồi tiếp :

  - Dù ǵ ta cũng vẫn phải tôn kính họ. Ta sẽ gặp họ để bàn quốc sự.

  Các đệ tử đều ngạc nhiên về quyết định của Tự-Kinh. Bởi từ xưa đến giờ, ông thường chủ trương, rũ áo đứng ngoài mọi sự của xă tắc, dù đệ tử nhiều lần xin ông can thiệp vào các biến cố bất lợi cho đất nước. Thế mà bây giờ ông lại đổi hẳn thái độ.

  Ông tiếp:

  - Các con ngạc nhiên về quyết định của ta phải không? Đâu có ǵ lạ! Trước nay ta không cho các con xuất chính, ra làm quan, v́  ta nghĩ: Các con là những người hiệp nghĩa, dọc ngang trên đời, mà chỉ v́ mấy đấu gạo, đem thân cho những tên ngu xuẩn sai bảo, cho những con đàn bà không đáng giá ba đồng xu chửi bới, ra luồn, vào cúi. Nay ta vẫn giữ cái chí đó. Ta quyết định cứu nước bằng con đường hiệp nghĩa, như Ưng-sơn song hiệp  như Mộc-tồn ḥa thượng.

  Các đệ tử cùng chắp tay:

  - Tuân lệnh sư phụ.

  - Vậy sau tết này, chỉ ḿnh Trung-Sách ở nhà trông coi trang ấp là đủ. C̣n các con, hăy đem đệ tử chia nhau mỗi người một vùng, đi lại trên giang hồ, tru diệt bọn tham quan, bọn cường hào ác bá, bọn bất trung bất hiếu. Tất cả do Tự-Hấp điều động.

  Th́nh ĺnh thuyền phu vào cúi rạp người xuống, nói với Tự-Kinh:

  - Tŕnh thái sư phụ, có một xác chết bị trói trôi trước thuyền, xin thái sư phụ phát lạc.

  Tự-Kinh ra lệnh:

  - Vớt lên, rồi đem về bến mua quan tài mai táng, cho ấm áp thân thể người ta.

  Nói rồi ông cùng chư đệ tử lên trên sàn thuyền. Thuyền phu tung xuống chiếc giây, chiếc giây cuốn lấy nửa thân ḿnh tử thi, y giật mạnh sợi giây, tử thi bay bổng lên cao. Tự-Hấp vung tay một cái, tử thi bay ngang hơn trượng rồi rơi xuống sàn thuyền nhẹ nhàng như cầm đặt xuống vậy.

  Mọi người đều chạy lại xem: Tử thi bị trói thành năm khúc, bằng năm sáu sợi dây thừng, trong tư thế hai tay buông xuôi.

  Phạm Tử-Tuệ là thầy thuốc, ông rút kiếm đưa một nhát, cả năm sợi dây đều đứt một lượt, ông vạch quần áo nạn nhân ra xem xét: Đó là một người đàn ông tuổi khá lớn, miệng bị nhét đầy dẻ, trên người không có một vết thương, chứng tỏ sát nhân nhét dẻ vào miệng nạn nhân để không thể kêu cứu, rồi đem quẳng xuống sông. Nạn nhân chết v́ ngộp thở,

  Ṭ ṃ Tử-Tuệ án tay vào ngực nạn nhân, thấy c̣n hơi ấm, ông vận nội lực dồn chân khí vào ơốc-mạch, th́nh ĺnh tim nạn nhân đập trở lại. Ông reo lên:

  - Y chưa chết.

  Ông rút trong bọc ra một hộp kim, lấy kim châm lên huyệt Nhân-trung, nạn nhân aù lên một tiếng lớn, rồi mở mắt ra. Tử-Tuệ gọi rối rít:

  - Nạn nhân bị ngâm dưới nước lâu quá, lạnh cóng  hết chân tay. Mau mở cửa khoang thuyền, lấy quần áo khô thay cho người ta, rồi đốt lửa lên để sưởi ấm.

  Nói rồi ông bồng nạn nhân vào một khoang nhỏ cùng với mấy thuyền phu cấp cứu. Lát sau nạn nhân đă tỉnh táo hẳn. Tử-Tuệ dẫn nạn nhân ra hành lễ với sư phụ.

  Tự-Kinh an ủi nạn nhân:

  - Tội nghiệp quá! Ông là ai? Năm nay niên kỷ bao nhiêu? Tại sao ông lại bị trôi sông?

  Người đàn ông đó định hành đại lễ, th́ Tử-Tuệ sẽ để tay lên vai ông, rồi nói:

  - Ông vừa mới chết hụt, sức khỏe chưa b́nh phục hẳn, không nên đa lễ.

  Người đàn ông đó nói bằng một giọng thanh thoát nhỏ nhẹ:

  -  Tôi họ Đoàn tên Thông, năm nay sáu mươi ba tuổi, quê ở lộ Hồng-châu, làm thầy địa lư.

  Tự-Hấp bật lên tiếng aù, rồi hỏi:

  - Phải chăng thầy tự là An-Dương, đă mười đời làm thầy địa lư. Thầy từng được triều đ́nh mời về Thăng-long để an vị xây một số cung điện không? Dường như đó là hành cung Ngự-thiên; điện Thụy-quang; hai gác Ánh-vân, Điện-phú; cửa Thanh-ḥa; hai thềm Nghi-phượng, Ngọc-Lan; đ́nh Thưởng-hoa; hồ Kim-liên; cầu Minh-nguyệt?

  Ghi chú của thuật giả:

  Việc xây các cung điện trên, chép trong ĐVSKTT, Lư kỷ, Anh-tông kỷ, niên hiệu Đại-Định thứ 19,  Mậu Dần, DL. 1156.

  - Vâng, đúng thế.

  Trong khi Đoàn Thông nói th́  Tử-Tuệ vẫn cầm tay ông ta để dồn chân khí vào.

  - Thầy tiếp đi.

  Tử Tuệ nhắc: Rồi tại sao thầy lạ bị trôi sông?

  - Nguyên khi tôi  xem đất, định hướng, biệt mạch, th́  được đặt dưới quyền quan Cần-chính điện thuyết thư Nguyễn Cố, là người được chỉ định chỉ huy xây cất các công tŕnh trên. Trong lúc trà dư tửu hậu, tôi có kể cho ông nghe về những bí mật của thuật Phong-thủy Đại-Việt, trong đó có thế đất Thái-đường. Thế đất này không những phát đế vương, mà c̣n được thánh nhân giáng thế, mạnh đến nỗi thiên hạ bất khả đương.

  Trong năm đệ tử của Tự-Kinh, th́ Tử-Đức là người rất giỏi về Tử-vi, Nhâm-độn, bói Dịch và Địa-lư (Phong-thủy);

ông hỏi:

  -  Chắc Nguyễn Cố xin thầy để cốt tổ tiên vào đấy, hầu sau này con cháu thành thánh, thành đế vương, phải không?

  - Vâng!

  - Rồi thầy không chịu, nên bị Nguyễn Cố trôi sông chứ ǵ?

  Tử-Đức nói tiếp: Nhưng phúc nhà thầy to lớn, do vậy thầy gặp chúng tôi cứu mà thoát chết!

  - Thưa, không phải vậy. Việc như thế này, trước khi  để xương của thân phụ Nguyễn  Cố, th́ ông ta hỏi tôi rằng với thế đất như vậy, tại sao tôi không để xương cốt tổ tiên tôi vào đó? Tôi trả lời: Nếu thầy địa lư nào cũng có thể tự để lấy phần mộ tổ tiên ḿnh, th́ cái nghề này sẽ tuyệt diệt, v́ chỉ cần để mộ xong, ít năm sau trở thanh giầu có rồi... giải nghệ.

  Tử-Đức tán thành:

  - Tôi hiểu. Phàm khi gặp thế đất tốt, muốn táng mộ tổ tiên vào đấy, th́ phải xem lại phúc đức tam căn, ngũ đại nhà ḿnh, liệu có xứng với địa vị tương lai không đă. Bằng bất xứng, th́ chẳng những hồn phách tổ tiên bị nguy hại, mà con cháu c̣n bị liên lụy nữa. Có phải thế không?

  - Dạ, đúng thế.

  Bạch-Hạc hỏi:

  - Thưa thầy, tam căn, ngũ đại là ǵ vậy?

  Đoàn Thông thấy Bạch-Hạc c̣n nhỏ tuổi, ông ta độ chừng nàng là tiểu thư con của ân nhân cứu mạng, nên ông ta lễ phép trả lời:

  - Thưa tiểu cô nương, đó là phải xét cái ân, cái phúc, cái đức của ngũ đại nhà ḿnh. Ngũ đại  là đời cụ, đời ông, bản thân ḿnh cùng anh em ḿnh, con ḿnh, cháu ḿnh. Các câu hỏi thuộc tam căn là: Aân đức có đủ trải ra ở đất nước không? Gia đạo có ḥa hợp với hương đảng (làng xóm) không? Bản thân, gia nhân có ḥa mục, trên dưới có tôn ty không?

  Đoàn Thông ngừng lại một lát để thở rồi tiếp:

  - Trở lại với ông Nguyễn Cố, tôi có hỏi ông về ngũ đại tam căn, ông cứ thực thà tŕnh bầy. Sau khi nghe qua, tôi thấy gịng họ nhà ông không đủ phúc đức hưởng cái thế đất Thái-đường phát đế vương, nảy sinh thánh hiền này. Bởi chỉ nguyên việc ông a dua với Đỗ Anh-Vũ cũng đủ thất đức di hại tới con cháu ít nhất năm đời, th́ c̣n đâu là đức nữa mà hưởng? Nhưng tôi không giám nói thẳng ra. Trong khi ông cứ nài ép. Tôi đành nhận lời.

  Tự-Kinh hỏi:

  - Ông ta có hứa tạ cho thầy bao nhiêu vàng, bạc không?

  - Dạ có. Ông hứa rằng sau khi để mộ xong, ông sẽ tạ mười nén vàng (100 lượng ngày nay). Ông c̣n nói: Tương lai,  được thiên hạ, sẽ cắt đất phong vương cho tôi. Thế rồi công việc bắt đầu.  Nhưng sau khi tôi cải táng mộ ông thân sinh ra Nguyễn Cố, đem táng vào thế đất Thái-đường xong, th́ ông sai gia nhân trói tôi lại, nhét dẻ vào miệng mà nói rằng: Từ đời vua Lư Thái-tông, v́ sợ dân chúng táng mồ mả tổ tiên vào thế đất phát đế vương, rồi tranh  giang sơn nhà Lư, nên trong triều thường ban chỉ nhắc các quan địa phương: nếu ở đâu thấy có thế đất đế vương th́ phải tâu về triều; triều đ́nh sẽ sai người đến ếm đi. Nay ông để mả cho gịng họ Nguyễn của tôi, mà tin này lộ ra ngoài, th́  chẳng những mồ mả ấy sẽ bị  đào lên, mà c̣n bị giết cả nhà. V́ vậy tôi phải giết ông để phi tang. Sau đó ông sai gia nhân ném tôi xuống sông. Khi ném họ quên gỡ cái túi hành lư đeo trên lưng tôi, nên tôi chỉ bị trôi lềnh bềnh, bị ngộp nước mà không chết ngay. Giữa lúc tôi sắp chết v́ lạnh, v́ ngộp nước th́ gặp chư vị ân nhân cứu mạng.

  Quách Tử-Minh hỏi:

  - Theo như thầy biết, th́ trong nước Đại-Việt ta, hiện nay, gịng họ nào đủ ngũ đaiï, tam căn hưởng thế đất Thái-đường?

  Đoàn Thông đáp ngay:

  - Theo như kiến thức nông cạn của tôi th́ có ít nhất năm gịng họ. Trong năm gịng họ này, th́ gịng họ Trần ở Hải-ấp, thuộc trấn Thiên-trường đứng đầu. Nhưng người trưởng tộc là đại-hiệp Trần Tự-Kinh lại không muốn cho con cháu ḿnh làm đế, làm vương.

  Nghe Thông nói, Tự-Kinh  giật ḿnh hỏi:

  - Này thầy, v́ lư do nào mà nhà thầy lại cho rằng gịng họ Trần ở Thiên-trường xứng đáng nhất?

  - Thưa, v́ gần hai trăm năm nay, sấm đă truyền rằng,  họ Trần sẽ kế họ Lư làm vua cơi trời Nam.

  Vũ Tử-Mẫn hỏi:

  - Bài sấm đó ra sao, mong thầy đọc cho chúng tôi nghe thử?

  Đoàn Thông móc một  tấm thẻ đồng trong túi ra đọc:

  - Về thời vua Lê Long-Đĩnh (1005-1009) vào một ngày không mưa, tự nhiên có tiếng sấm nổ, rồi sét đánh vỡ đôi cây gạo ở châu Cổ-pháp ra. Mảnh gỗ giữa cây gạo có chữ, chép một bài sấm như sau:

  Mộc căn diểu diểu,
  Mộc biểu thanh thanh.
  Ḥa đao mộc lạc,
  Thập bát tử thành.
  Đông-a nhập địa,
  Dị mộc tái sinh.
  Chấn cung xuất nhật,
  Đoài cung ẩn tinh.
  Lục thất niên gian,
  Thiên hạ thái b́nh.

  Nay tôi xin giảng: Mộc căn diểu diểu nghĩa là gốc cây kia héo, để chỉ triều Lê sắp hết vận số như cây mà rễ  bị héo. Mộc biểu thanh thanh, là cành cây xanh xanh. Khi gốc héo, mà cành lại mọc xanh, th́ có nghĩa là vua mất ngôi, mà ngôi đó lại thuộc về bầy tôi. Câu này ứng với vua Lê ngọa triều sắp băng, và người thay thế là bầy tôi. Ḥa đao mộc lạc, chữ ḥa, chữ đao, chữ mộc là chữ Lê, lạc là rơi uống; vậy câu này có nghĩa nhà Lê hết số. Thập bát tử thành, chữ thập, chữ bát, chữ tử là chữ Lư; câu này chỉ người bầy tôi thay vua Lê họ Lư, sau ứng với Tả-thân vệ điện tiền chỉ huy sứ Lư Công-Uẩn. Đông-a nhập địa, nghĩa là gịng họ Đông-a sẽ lên thay họ Lư. Chữ Đông với chữ A thành chữ Trần  .

  Anh-Hoa hỏi:

  - Thế c̣n các câu sau?

  - Thưa phu nhân, kẻ hèn này chưa giải nổi. Xét như sấm truyền th́ tương lai gịng họ Trần sẽ lên thay họ Lư, v́ vậy tôi mới quyết tặng thế đất Thái-đường cho đại hiệp Trần Tự-Kinh.

  Ghi chú của thuật giả.

  Sự thực nghĩa các câu ấy như thế này: Dị mộc tái sinh nghĩa là một cây mới kỳ lạ tái sinh để chỉ kế tục nhà Trần là nhà Lê.  Chấn cung xuất nhật nghĩa là vừng Đông mặt trời mọc, để chỉ nhà Mạc thay nhà Lê. Đoài cung ẩn tinh nghĩa là phương Tây có ngôi sao ẩn để chỉ nhà Tây-sơn sẽ nối tiếp. Lục thất niên gian, thiên hạ thái b́nh là trong ṿng 6+7= 13  năm nữa sẽ có thái b́nh.

  Nghe Đoàn Thông luận, tất cả mọi người trong thuyền đều đưa mắt nh́n Tự-Kinh.

   Cao Tử-Đức hỏi:

  - Từ hơn năm trăm năm nay, thế thế lưu truyền rằng có thế đất Thái-đường, đă bị Cao Biền yểm đi mất rồi, nhưng nào có ai t́m ra nó  đâu? Thế đất ấy ra sao?

  Đoàn Thông cúi đầu, chắp tay vái Tự-Kinh cùng các đệ tử của ông rồi nói:

  - Thông này đă xuống quỷ môn quan, được các vị cứu sống, th́ dù gan, dù ruột cũng xin dăi bầy với các vị.

  Lăo móc trong bọc ra mấy cái thẻ đồng, trên khắc chằng chịt đầy chữ, rồi nói:

  - Niên hiệu Hàm-thông thứ tư, đời Đường Ư-tông (Giáp Thân, 864),  quan thái-sử lệnh tâu rằng tại Giao-châu có nhiều thế đất phát đế vương, chiếu hào quang lên đến trời, tương lai có thể nảy sinh ra chúa thánh, tôi hiền. Nhà vua cùng quần thần triều nghị rồi quyết định: Giao-châu xưa nay là đất rồng nằm hổ phục; thời Đông Hán đă nảy sinh ra vụ chị em nhị Trưng cùng 162 anh hùng nổi dậy làm nghiêng ngửa Trung-nguyên. Bây giờ các thế đất phát đế vương chiếu sáng như vậy th́ phải mau ếm đi, bằng không, th́ tương lai Trung-nguyên khó mà chống nổi. Nhà vua bèn sai  Cao Biền (713-756) sang làm đô-hộ tổng quản kinh-lược, và ban dụ rằng: « Giao-châu hiện có nhiều thế đất vượng đế vương, khanh sang ếm hết đi, rồi vẽ bản đồ tâu về cho trẫm xem ». Biền đến đất Việt, thấy thế đất nào có linh khí th́ ếm hết; duy núi Tản, v́ thánh Tản quá linh, y ếm không xong mà hút bỏ mạng. Sau khi hoàn tất, Biền vẽ bản đồ tường thuật chư sự  thành bộ sách Cao Biền di cảo tâu về triều. Bộ sách này, sau lọt vào tay tể tướng Cao Hoài-Đức đời Tống Thái-tổ. Vua Thái-tổ sai chép ra làm nhiều bản trao cho Khu-mật viện, Binh-bộ, Lễ-bộ, mỗi nơi một bộ. Nguyên bản th́ cất trong ngự thư pḥng, truyền cho các vua kế vị. Trong sách có nói đến thế đất Cổ-pháp phát tích ra triều Lư trên hai trăm năm và ngôi đất Thái-đường. Đến đời vua Nhân-tông, th́ Kinh-Nam vương...

  Cao Tử-Đức đưa mắt nh́n sư phụ, như ngỏ ư xin phép rồi nói:

  - Giai thoại này chúng tôi có biết: Vương lấy trộm được bộ Cao Biền di cảo, đem về Đại-Việt. Chính v́ vậy mà hai thánh tăng Đạo-Hạnh, Minh-Không mới căn cứ vào đó mà biết rơ vụ Cao đem linh khí Đại-Việt bỏ vào bụng ba mươi sáu con trâu, chôn ở núi Thái-sơn... rồi mang trở về. Nhưng ngay đương thời, hai thánh tăng  Đạo-Hạnh, Minh-Không cũng không t́m thấy cái đất Thái-đường ở đâu. Người ta cho rằng lâu ngày, thế đất này đă bị tiêu tan rồi.

  Ghi chú của thuật giả.

  Tôi đă thuật về hai vụ này:

  Chi tiết về ngôi mộ phát tích ra triều Lư, xin đọc Anh-hùng Tiêu-sơn, do Xuân-thu Hoa-kỳ xuất bản. Chi tiết về việc hai thánh tăng Đao-Hạnh, Minh-Không, trâu vàng v.v. xin đọc Nam-quốc sơn hà do Đại-Nam Hoa-kỳ xuất bản.

  Đoàn Thông tiếp:

  - Thế đất Cổ-pháp th́ do bồ tát Định-Không triệt yểm, mà nhà Lư chiếm được thiên hạ. C̣n thế đất Thái-đường th́ chưa ai triệt yểm được cả. Cái thế đất Thái-đường này sở dĩ không ai t́m được, v́ trải qua hơn bốn trăm năm, long mạch đă di chuyển đi, nên không ai biết nó ở đâu. Bởi trong sách Cao Biền chép rằng nó ở dẫy núi Tổ-sơn, trên vùng Tam-đảo, dần dần trong hơn trăm năm nó di chuyển xuống vùng Cổ-bi ngoại ô Thăng-long. Trăm năm sau nữa, nó di chuyển tới xă Kệ-châu, Cai-xá (Nay thuộc Hưng-yên). Hơn trăm năm sau nữa, nó di chuyển đến xă Phương-trà (Nay thuộc Nam-hà). Cuối cùng, khi hai thánh tăng Minh-Không, Đạo-Hạnh xây tháp Phổ-minh, th́ nó bị linh khí ở tháp kêu gọi nên di về ngay gần trang Thiên-trường. Tới đây, nó gặp trở ngại v́ Cao Biền yểm. Nếu như không có ai đem xương cốt táng vào, cùng gỡ yểm ra, th́ nó sẽ chết. Nhưng, hồi  tiên phụ c̣n tại thế, người kiên nhẫn, mà t́m ra vết tích; rồi đến đời tôi, tôi đă t́m ra trọn vẹn.

  Đoàn Thông móc trong bọc ra một trục lụa, trên vẽ bản đồ bằng sơn, nên tuy bị ướt, mà không bị mờ, lăo chỉ vào bản đồ:

  -  Đây, huyệt nằm chỗ này, ngay cạnh Hải-ấp, trông ra sông Phú-lương (nay thuộc Mỹ-lộc, Nam-định). Kia là cửa sông Tuần-vàng, phía sau có núi Voi-phục. Hai bên huyệt có hai hàng g̣ đống đá đất. H́nh những g̣ bên trái này giống như nghiên, như  bút, như mực, tức văn quan chầu. H́nh những g̣ bên phải như h́nh mười tám loại vũ khí, tức vơ quan chầu. Chỗ huyệt là thổ phúc tàng kim tức cái chỗ đất như cái bụng dấu vàng, ngồi ở phương Càn trông sang phương Tốn.

  Lăo tấm tắc nói một ḿnh:

  -  Tiếc thực là tiếc, huyệt nằm gần ngay tổng đường phái Đông-a. Phải chi cụ Trần Tự-Kinh chịu cho con cháu làm thánh, làm đế th́ để ngay vào đây. Nếu để trúng toàn vẹn th́ nó chính là thế đất:

  Phấn đại đương mi chiếu,
  Yên hoa đối diện sinh.
  Dĩ nhan sắc khuynh quốc
  Đắc thiên hạ thái b́nh.

  (Son phấn chiếu giữa mi,
  Mây, hoa sinh trước mặt,
  Dùng nhan sắc nghiêng nước,
  Lấy thiên hạ thái b́nh.)

  Tử-Đức gật đầu công nhận lời Thông nói đúng. Ông hỏi:

  - Trong Cao Biền di cảo, y chép về thế đất này, rồi tâu lên vua Đường như sau: Thần dĩ trúc lộ lập tự yểm chi . Nghĩa là đất này thần đắp một con lộ trồng trúc mà yểm. Thế con đường trúc đó đâu?

  Đoàn Thông chỉ vào bản đồ:

  - Chính là chỗ này.

  Tự -Hấp nhăn mặt:

  - Đây là rừng tre, chứ có phải con đường trồng trúc đâu?

  - Thưa đại hiệp, hồi xưa khi Biền trồng, th́ nó chỉ là con đường nhỏ. Nhưng trải qua hơn bốn trăm năm, nay nó trở thành rừng.

  Cao Tử-Đức tự chửi thầm:

  - Hỡi ơi, bấy lâu ḿnh cứ lên vùng Tam-đảo t́m thế đất , có ngờ đâu sau hơn bốn trăm năm nó đă di chuyển về đây.

   Ông hỏi:

  - Này, theo thầy th́ long huyệt chạy từ Tam-đảo về. Thế th́ hồi đó huyệt đâu có ở đây, mà Biền trồng trúc để yểm?

  - Thưa đại hiệp vấn đề như thế này. Khi Biền khám phá ra long huyệt, th́ y cũng t́m ra con đường mà rồng sẽ chuyển thân. Y đoán trước nó sẽ tới đây, nên yểm để rồng không c̣n đường đi, rồi sau  ít năm sẽ mắc kẹt vào rễ tre mà chết.

  Tất cả cử tọa đều kinh hăi, v́ thế đất nằm ngay trong phạm vi Thiên-trường, mà Nguyễn Cố với Đoàn Thông đào bới, để mộ, khá ồn ào, sao không ai chú ư?

  Tự-Kinh đưa mắt nh́n Tô Trung-Sách như phiền trách: Con thay ta trông nom, cai quản trang Thiên-trường mà sao cái vụ Nguyễn Cố, Đoàn Thông đến để mộ, phá rừng lại không biết?

  Trung-Sách biết ư sư phụ, ông  tŕnh:

  - Cách nay hơn tháng, có lái buôn tới hỏi mua hết rừng tre. Họ nói rằng sẽ chặt hết tre, cùng đào cả gốc đi. Con thấy cái rừng này xưa nay tối vô ích, chim c̣ tụ về làm tổ, gây hại cho việc chăn nuôi trồng tỉa,  con định phá đi từ lâu. Nay có người mua, lại c̣n chặt tre, đào gốc dùm, nên con đă bán với giá rẻ. Nào ngờ, Nguyễn Cố mua để táng mộ...

  Đoàn Thông chắp tay vái Tự-Kinh:

  - Xin lăo gia thứ lỗi, chính tiểu nhân đă bầy ra mưu này, để có thể phá thế yểm độc của Cao Biền.

  Lăo lại  cầm thẻ đồng lên đọc:

  - Đây, nguyên văn đoạn Biền chép về thế đất này như sau:

Khí mạch chỉnh nguyên dương,
Lục long bàn khuất khúc.
Thất đẩu hiện châu trang,
Điệp điệp lai ḥa án,
Điều điều lai tụ đường.
Hỏa hổ tầm cương lũng,
Tê đường vọng đại giang.
Tả hữu biên loan băo,
Chu tước thị đích tàng,
Tam cấp càn khôn định,
Đốc sinh đại thánh hiền,
Tam bách dư niên tộ,
Phúc cơ hưởng thọ khang.

(Mạch khí chính nguyên dương,
Rồng đất nằm che kín,
Bẩy sao chầu chiếu sang,
Lớp lớp cùng tới án.
Chuyển chuyển cùng tụ đường.
Hỏa, hổ chầu bảo vệ.
Phía trước thấy đại giang.
Phải, trái  chim loan vọng,
Chu tước ẩn ở trong.
Ba bậc càn khôn định,
Sẽ sinh đại thánh hiền.
Ba trăm năm đất ấy,
Phúc, lộc lại thọ khang.)

  Đoàn Thông có vẻ mệt mỏi lắm rồi, y nh́n Trần Tự-Kinh:

  - Hỡi ơi! Thiên mệnh an bài, cơ trời khó biết! Khi t́m thấy, tôi định đi Thiên-trường t́m đại hiệp Trần Tự-Kinh để dâng cho gịng họ Đông-a. Nhưng nay sự thể đă như thế này th́ thực là mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên. Trước đây ngôi đất Cổ-pháp, các thiền sư Tiêu-sơn canh giữ hơn trăm năm, để t́m người phúc đức mà ban cho. Chung cuộc, ông thân sinh ra vua Lư Thái-tổ đi làm ruộng về, mệt quá, nằm nghỉ tại đây, rồi  hóa, mà hưởng, lập ra nhà Lư trên hai trăm năm. C̣n thế đất Thái-đường, tôi định dâng cho gịng họ Đông-a, sau lại về Nguyễn Cố. Nguyễn Cố giết tôi mà không thành, th́ ra trời dành thế đất này cho các vị. Nay tôi xin dâng cho các vị.

  Tự-Duy hỏi:

  - Ông đă đem thế đất Thái đường cho Nguyễn Cố, đă táng xương cha Nguyễn vào rồi, th́ ông có cho chúng tôi, e cũng vô ích.

  Đoàn Thông cười bí hiểm:

  - Khi sắp để mộ cho Nguyễn Cố, tôi thấy con mắt ông ta luôn hiện ra nét xảo quyệt, nên tôi có phục sẵn một cơ mưu đề pḥng khi bị họ trở mặt th́ c̣n có cách đối phó.

  Tự-Hấp hỏi:

  - Mưu ấy như thế nào?

  - Sau khi để huyệt xong, tôi dặn Nguyễn Cố rằng « Kiểu đất này sau tất phát đế, phát vương, nảy sinh thánh nhân, th́ phải chăm lo đề pḥng cẩn thận. Vậy nội trong một trăm ngày, nếu thấy mưa gió, sấm sét th́ xem trên mộ có ǵ lạ không? Nếu lành ít, dữ nhiều th́ phải dời mộ đi ngay ».

  Cao Tử-Đức ngồi nhỏm người dậy:

  - Tôi biết rồi. Phàm khi để mộ vào huyệt phát đế vương, th́ sau ba ngày, xương cốt bắt đầu thông với long mạch; đất trời giao hội mà có mưa gió, sấm sét. Nếu ta nhân đó làm cái ǵ quái dị trên mộ, ắt Nguyễn Cố sợ mà dời mộ đi nơi khác. Bấy giờ ta đem xương cốt gịng họ khác táng vào. Có phải vậy không?

  - Quả đúng thế.

  Nói đến đây Đoàn Thông quá mệt mỏi, người lắc lư. Phạm Tử-Tuệ vội vực ông ta vào khoang thuyền, truyền đắp chăn, cho nằm nghỉ.

  Ngoài khoang thuyền, Tự-Kinh suy nghĩ một lúc rồi nói:

  - Các con ạ! Gịng họ Trần nhà ta vào thời Hồng-bàng, sinh sống ở vùng Khúc-giang, quận Nam-hải, nay thuộc lộ Quảng-đông. Đến thời  vua An-Dương, tổ Trần Tự-Minh giúp vua dựng nghiệp, được phong tước Phương-Chính hầu, giữ chức tể tướng. Sau Nam-hải bị Tần chiếm, tổ mới di đến vùng Thiên-trường này mà lập nghiệp. Về thời Bắc thuộc, ngôi mộ của Khai-tổ Tự-Viễn để vào thế đất Hổ phục, Ưng phi, cho nên từ mấy đời nay chúng ta đều được hưởng  Vương bất vi vương,  bá bất vi bá nhi quyền khuynh thiên hạ, nghĩa là vua chẳng phải vua, bá chẳng phải bá, mà quyền nghiêng thiên hạ. Từ hồi ấy đến giờ, đời nào nhà ta cũng hưởng cái uy đó. Chỉ duy thời Thuận-thiên (1010-1028), tổ Tự-Mai v́ làm pḥ mă Tống, để bảo vệ đất Việt mà phải xuất chính làm quan. Về cuối đời, người hối hận đă bỏ ra bao nhiêu năm ngồi trên ḿnh ngựa mà chung cuộc cũng trắng tay. V́ vậy người có di chúc cho con cháu rằng sau này không nên v́ chút công danh mà tranh dành với đời.  Bây giờ Đoàn Thông muốn tặng ta thế đất này, ta chỉ nên tạ ông ta rồi bảo vệ tính mạng ông ta mà thôi. Đối với triều Lư ta sẽ dùng hết lực bảo vệ ngôi vua cho họ.

  Năm đại đệ tử, hai con trai, hai con dâu, một đệ tử út của Tự-Kinh cùng đưa mắt nh́n nhau, rồi Quách Tử-Minh hướng sư phụ nói bằng giọng tha thiết:

  - Sư phụ! Khi mệnh trời đă an bài, th́ chẳng nên từ chối. Con thấy khí số họ Lư sắp hết rồi, ta có giúp, e cũng uổng phí tâm cơ mà thôi. Ḱa, Gia-cát Vũ-hầu, thân là nho sĩ, mà lặn lội sáu lần xuất Kỳ-sơn, cuối cùng mửa ra máu chết ở Ngũ-trượng nguyên. Gần đây, bọn Hàn Thế-Trung, Ngô Giới, Ngô Lân, Nhạc Phi đem hết tài trí ra giúp Triệu Cấu lập lại nhà Nam Tống, cuối cùng đi đến kết quả là Hàn Thế-Trung bị cách; anh em họ Ngô phải bỏ quan đi ở ẩn; Nhạc Phi với con bị giết; đầu, thân thể đem phơi  nắng phơi mưa cho  dân chúng xem, cho ruồi bọ đục khoét. Xin sư phu chẳng nên bỏ ra ngoài thiện ư của Đoàn Thông.

  Tự-Kinh xua tay :

  - Nếu các con đă nghĩ vậy, th́ ta nên đem người ấy về làm vua, th́ đất nước này lại hùng mạnh như thời vua Thánh-tông, Nhân-tông ngay. Nhưng nếu đem người ấy về, th́ cái ông Đại-Định hoàng đế phải chết, điều mà người ấy không muốn.

  Cha con thầy tṛ cùng bàn luận phân vân chưa dứt, th́ Đoàn Thông từ trong khoang thuyền bước ra, ông thụp lạy Tự-Kinh. Tự-Kinh phất tay một cái, ḱnh lực nhu ḥa đỡ ông ta, khiến ông ta không quỳ được. Đoàn ngồi xuống cạnh Tự-Kinh, nói bằng giọng tha thiết:

  -  Th́ ra ngài là đại hiệp Tư-Kinh, chưởng môn phái Đông-a đấy. C̣n các vị đây đều là cao đồ cả. Hèn chi phong thái khác thường. Từ năy đến giờ, Thông này được nghe những lời nghị luận của các vị, trong ḷng càng phục thêm. Như tôn ư của đại hiệp, th́ đại hiệp không muốn cho con cháu phát đế vương, th́ cũng dễ thôi. Bởi thế đất Thái-đường này vốn lưỡng tính; một là phát đế vương, hai là thánh nhân giáng thế. Vậy th́ thế này: tiểu nhân xin để mộ lệch đi một chút, th́ không phát đế vương nữa, mà chỉ có thánh nhân giáng thế. Như vậy hẳn đại hiệp vui ḷng?

  Cao Tử-Đức thấy trong khi nói, con mắt Đoàn Thông thoáng một nét giảo hoạt, ông nghĩ thầm:

  - Ta cứ yên lặng xem y định làm ǵ? Tính mệnh y, cùng gia quyến đang bị Nguyễn Cố đe dọa, hoàn toàn trông vào sự che chở của chúng ta, chắc y không thể hại chúng ta.

  Nghĩ vậy, ông ngồi im.

   Tự-Kinh nghe Đoàn Thông nói, th́ mừng chi siết ke.å Ông đứng dậy chắp tay xá Đoàn Thông ba xá:

  - Xin đa tạ nhà thầy. Kinh này không muốn cướp thế đất của Nguyễn Cố. Vậy chỉ khi nào Nguyễn Cố tự di chuyển mộ ông thân sinh của y đi, th́ Kinh này mới đồng ư táng mộ thân phụ vào đó. Kinh này xin hứa trươcù với thày hai điều: Một là ngay sau khi an vị ngôi mộ, dù thành, dù bại, Kinh này cũng xin tạ thầy ba mươi nén vàng. Hai là môn phái Đông-a xin đón gia quyến thầy về sống trong trang Thiên-trường; dù Nguyễn Cố, dù vua Lư cũng không thể đụng đến cái lông, cái tóc gia quyến thầy.

  Ông đưa mắt cho con trưởng là Tự-Hấp:

  - Cái việc vợ chồng con với Vũ Tử-Mẫn, Phạm Tử-Tuệ đi Thăng-long điều tra nên để ra tết. Bây giờ con hăy cùng sư đệ Cao Tử-Đức tiếp Đoàn tiên sinh, lo đem gia quyến tiên sinh về trang ḿnh hầu bảo vệ.

  Đến đây, thuyền đă cập bến, đợi mọi người đều lên bờ, trong thuyền chỉ c̣n mấy đệ tử làm thuyền phu, Tự-Hấp hỏi Cao Tử-Tuệ:

  - Sư đệ nghĩ sao?

  Tử-Tuệ nói với Đoàn Thông:

  - Đoàn tiên sinh, cái vụ chỉ an mộ cho thánh nhân giáng sinh, mà không phát đế vương, tôi e không thể thực hiện nổi. Dường như tiên sinh có ǵ dấu diếm sư phụ tôi. Mong tiên sinh giải cho.

  Đoàn Thông chắp tay vái dài:

  - Đại hiệp thực minh mẫn. Trong khi tiểu nhân nói với lăo đại hiệp, tiểu nhân thấy trán của đại hiệp chau lại rồi mỉm cười th́ biết rằng đại hiệp đă hiểu ư tiểu nhân rồi.

  -  Tôi thử nói ư tiên sinh xem có đúng không nhé. Tiên sinh nghĩ: Thế đất quư như thế mà bỏ th́ uổng quá. Chi bằng tiên sinh dối sư phụ tôi rằng để lệch đi một chút, sẽ không phát đế vương, mà nảy sinh thánh nhân, sự thực tiên sinh để đúng huyệt. Sư phụ tôi đâu có biết ǵ? Sau đây mấy chục năm, khi mọi sự ứng nghiệm th́ cả sư phụ tôi với tiên sinh đều đă ra người thiên cổ rồi. Phải không?

  - Quả như đại hiệp đoán.

  Tự-Hấp hỏi:

  - Bây giờ chúng ta phải làm ǵ?

  - Tôi an mộ cho nhà Nguyễn Cố đă hai ngày. Nội đêm nay th́ xương với long mạch sẽ bắt đầu nối với nhau, trời đất giao thoa, sấm chớp  phát sinh. Vậy ngay tối nay, đại hiệp sai người lấy tô mộc nấu ra trộn lẫn với bột giả làm máu. Lại sai đem chín cái búa đồng chờ sẵn. Khi sấm chớp nổ trên trời th́ sai người đem nước tô mộc đổ lên mộ nhà Nguyễn Cố, đem mấy cái búa đồng này cắm xung quanh. Khi trời sáng, Nguyễn Cố sai người ra thăm mộ thấy xung quanh đầy máu, lại có búa đồng th́ y tưởng đâu ḿnh làm ác, bây giờ trời đánh vào mồ mả ông cha. Như  vậy y kinh hoàng, tất di chuyển cốt cha y ra khỏi thế đất. Sau đấy ít ngày ta mời lăo đại hiệp tới thăm, th́ thấy huyệt trống không. Lăo đại hiệp tất vui ḷng cho cải táng cốt tiền nhân an vào.

  Cao Tử-Đức hỏi:

  - Nguyễn Cố có biết tuồng chữ của ông không?

  - Thưa y biết. Ư đại hiệp muốn?!?!!

  - Để trị cái tội Nguyễn Cố vô ơn bạc nghĩa, ăn cháo đá bát... Ông đă để mộ cho nhà y, mà y giết ông, ta phải dọa  làm y chết khiếp một bữa cho bơ ghét.

  Đoàn Thông mừng chi siết kể, y hỏi:

  - Thưa đại hiệp dọa như thế nào?

  - Bây giờ tôi đưa cho ông tấm ván nhỏ, ông viết lên đấy một bài văn, kiện y ở cửa trời. Tôi sẽ đem miếng ván để lên mộ cha y. Khi y thấy máu, thấy búa đă kinh hăi, nay lại  thấy tờ sớ kiện lên trời, chắc y sợ đến té đái văi phân ra.

  Đoàn Thông mừng chi siết kể, y cầm bút viết liền, rồi trao cho Tử-Đức. Tử-Đức xem xong, bật cười:

  - Thế nay, sáng mai gia nhân Nguyễn Cố đem về cho y, cùng báo cáo tự sự, th́ y đến chết khiếp.

Ghi chú của thuật giả.

Phan Huy-Chú trong Lịch-triều hiến chương loại chí, có nhắc đến việc Cao Biền yểm các thế đất linh của Đại Việt cùng viết bộ Cao Biền di cảo. Tôi đă tra t́m hầu hết các thư viện Thượng-hải, Bắc-kinh, Trường-sa, nhưng không t́m ra bộ này. Trong khi đó tại Đài-loan, Hương-cảng lại xuất hiện tới bẩy bản khác nhau, do bẩy người chú giải. Những người chú giải này đa số đều là thầy địa lư cả. Các  ông thầy  này đều nói rằng bản của ḿnh là do gia truyền. Nhưng tôi đọc kỹ, th́ thấy có rất nhiều điều nghi ngờ như:  Văn phong là văn đời Minh, đời Thanh hoặc văn thời Dân-quốc; những điều nói về Việt-Nam th́ hầu hết sai. Do vậy tôi không tin rằng đó là chính bản. 

  Hồi này thuật nguồn gốc viễn tổ của Hưng-Đạo vương. Tôi phối hợp quốc sử, gia phả của tiền nhân để lại cũng như gia phả của con cháu Trần Ích-Tắc hiện sống tại Trường-sa, th́ sau này các vua Trần truy phong cho tổ tiên như :

  1.Mục-tổ hoàng đế Trần Tự-Kinh (1103-1190)

  2.Ninh-tổ hoàng đếé Trần Tự-Hấp (1132-1210)

3.Nguyên-tổ hoàng đế Trần Lư (1151-1215)

  4.Khai-vận,Lập-cực,Hoằng-nhân,Ưùng-đạo,Thuần-chân, Chí-đức, Thần-vũ, Thánh-văn, Thùy-dụ, Chí-hiếu hoàng-đế Trần Thừa, miếu hiệu Thái-tổ (1183- 1234)

  5.An-sinh vương Trần Liễu miếu hiệu Hiển-Hoàng (1210-1251)

  6.Thái-sư, Thượng-phụ, Thượng Quốc-công, Long-công, Thịnh-đức, Vũ-liệt, Hùng-huân, Nhân-vơ, Hưng-Đạo đại vương (1226-1300).

Về nơi phát xuất ra họ Trần, th́ có hai thuyết: Một là họ Trần lập nghiệp lâu đời tại Thiên-trường (Mỹ-lộc, Nam-định), hai là từ vùng An-sinh ở Hải-dương di xuống.

Bộ Trần đại vương b́nh Nguyên thực lục tại đền Bảo-lộc Nam-định th́ :

Nguyên thế tổ họ Trần từ An-sinh, thuộc Đông-triều, tỉnh Hải-dương (Nay tại đây c̣n nhiều lăng tẩm nhà Trần), di đến ở xă Tức-mạc ( xưa gọi là Hải-ấp), huyện Mỹ-lộc tỉnh Nam-định. Tôi không mấy tin thuyết này. Bởi bộ sách trên dường như viết vào thời Hưng-Đạo vương băng (1300). Khi Trương Phụ sang đánh giặc Hồ Quư-Ly, đă mang về Kim-lăng (1407). Sau khi vua Lê dành được tự chủ, bộ sách này cũng không được viết lại, v́ vua Lê sợ dân chúng tưởng nhớ Trần triều. Măi tới niên hiệu Hồng-thuận thứ ba (1511) đời vua Lê Tương-Dực bộ này mới được viết lại trong trường hợp như sau: Nhân bốn vị tướng kết nghĩa huynh đệ là :

Tráng-tiết đại tướng quân Kiên-thành vương Nguyễn Vu,

Trung-vũ tướng quân Tín-nghĩa công Vũ Chi,

B́nh-man tướng quân Hoài-đức hầu Phạm Cập,

Thiên-tướng Nghĩa-ḥa bá Hoàng Gia.

Nguyên sau khi bốn vị lập công lớn, đă nguyện bỏ công lao, chức tước để xin vua ân xá cho Nguyễn Vu cái tội khi quân, trở lại họ Trần, bởi ông cháu đời thứ 12 Hưng-Đạo vương, gịng Hưng-Vũ vương. Trong dịp này, bộ sách trên được viết lại, nên có rất nhiều điều khác với gia phả.

 Sau khi được ân xá, Trần Vu, Vũ Chi, Phạm Cập, Hoàng Gia được ban cho đất phía Nam sông Linh-cơ. Bốn ngài đem tông tộc xuống đây khai hoang lập ra tổng Quần-anh, nay là các xă Phạm Vị, Quần-phương Trung, Quần-phươngĐông, Quần--phương thượng, Quần-phương Hạ, thuộc huyện Hải-hậu, tỉnh Nam-định. Tại các xă này đều có những nhà từ thờ tứ tổ, chứ không thờ riêng rẽ.

 

Để thi hành chính sách xóa bỏ văn hóa, văn minh cổ của Việt-Nam, hầu thực hiện chế độ Xă-hội chủ nghĩa; theo lệnh của Tổng-bí thư đảng Cộng-sản là Lê Duẫn, nhà từ thờ tứ tổ tại xă Quần-phương trung (nay là xă Hải-trung) cũng như đền thờ Hưng-Đạo vương, bị chính quyền ra lệnh phá hủy. Người cầm vồ đập nóc đền thờ là viên xă ủy. Sau vụ phá này ít lâu, viên xă ủy, rồi cả nhà hoặc bị chết, hoặc bị tàn tật rất thảm thiết. Năm 1996, đền thờ Tứ-tổ đă được xây lại rất khang trang.